Sáng ra nhận lại chiếc xe thuê quen thuộc, vặn chìa, bóp cò đề, và xe chỉ phát ra một âm thanh trống trải mà không nổ máy. Cảm giác đầu tiên của đa số người thuê xe là hoảng: sợ xe hỏng nặng, sợ bị quy trách nhiệm, sợ kẹt lịch trình cả ngày. Trong thực tế, phần lớn các trường hợp xe thuê không đề được xuất phát từ những nguyên nhân rất nhỏ, tự xử lý được ngay tại chỗ trong vài phút nếu bạn kiểm tra theo đúng thứ tự thay vì bấm đề liên tục cho kiệt ắc quy.

Câu trả lời nhanh

Khi xe không đề được, làm ba việc trước tiên: ngừng bấm cò đề, nhìn xuống bảng đồng hồ xem đèn có sáng không, và kiểm tra công tắc cắt máy. Chín trên mười trường hợp ở xe thuê rơi vào ba nhóm: công tắc cắt máy còn ở chế độ tắt từ lần đi trước, cần ga bị kẹt lệch khiến xe không đề nổ, hoặc ắc quy yếu sau thời gian không lưu hành. Chỉ sau khi loại lần lượt các nguyên nhân nhỏ này mà xe vẫn im lìm, bạn mới cần gọi chủ xe; và với xe thuê, ranh giới nên nhớ rất rõ: kiểm tra, có; tháo vặn, không. Toàn bộ các bước dưới đây đều là thao tác không cần dụng cụ, không đụng vào kết cấu máy.

Nguyên tắc an toàn trước khi kiểm tra

Trước khi cúi xuống kiểm tra bất cứ thứ gì, hãy đẩy xe vào chỗ bằng phẳng, tránh dốc, và kéo chân chống đứng vững. Nếu xe đang ở giữa lòng đường hoặc gần lối ra vào, hãy dắt hẳn lên vỉa hè trước khi cúi xuống kiểm tra. Mục đích của bước này không chỉ để xe không trôi: bạn cũng cần không gian quanh xe để cúi xuống nhìn hai bên bánh, và tâm lý thoáng đã giúp kiểm tra có hệ thống thay vì nhìn vội một lượt rồi kết luận. Người đi cùng nên đứng cách một chút, vừa giữ đồ vừa can chừng phương tiện đi qua, bởi nhiều vụ va quẹt xảy ra đúng lúc chủ xe đang mải nhìn dưới gầm.

Bước một: kiểm tra công tắc cắt máy và chìa khóa

Công tắc cắt máy, thường ghi chữ với biểu tượng nguồn điện đặt ở mép phải của tay lái, là thủ phạm số một của hiện tượng đề không nổ. Nhiều người tắt máy bằng công tắc này cuối chuyến trước, để hôm sau vặn chìa, đèn sáng bình thường nhưng bóp đề thì máy không phản ứng, vì vòng cung điện đề đã bị ngắt sẵn. Kiểm tra rất đơn giản: gạt công tắc về vị trí nguồn bật, vặn chìa khóa ngược chiều kim đồng hồ tới nốt bật máy, nhìn đèn báo trên bảng đồng hồ. Nếu các đèn sáng lên đầy đủ, nghĩa là nguồn điện đã thông, sang bước hai. Với một số xe đời mới, chìa khóa tích hợp chíp chống trộm: khóa còn nguyên nhưng chìa bị lệch khỏi vị trí nhận tín hiệu, nhẹ nhành xoay lại chìa vài giây trước khi bấm đề, máy sẽ nhận lại tín hiệu bình thường. Nhiều khách thuê gặp đúng nhóm lỗi này vào sáng đầu tiên sau khi nhận xe tối hôm trước: hai bên cùng sử dụng xe trong ngày, ai đó tắt máy bằng công tắc và quên không bật lại, hôm sau người ngồi sau ngại đành đón taxi đi làm. Vì thế, thói quen đáng tập rất đơn giản: sau mỗi lần tắt máy, kiểm tra lại công tắc nguồn một giây trước khi rời xe.

Bước hai: kiểm tra cần ga và vị trí tay ga

Cần ga bị kẹt, thường do người đi trước về đỗ trong tư thế xoay ga, hoặc do ốp tay ga cấn vào nắp tai lái, khiến máy đề nhưng không hút đủ gió để nổ. Hãy vặn nhẹ cần ga rồi buông ra xem nó có tự trở về vị trí không, kéo nhẹ ốp cao su của tay ga xem có bị vặn ngược lại không. Nếu tay ga tự do, tiếp theo hãy thử đề theo cách chuẩn: khóa phanh trước hoặc phanh sau tùy dòng xe, vặn ga rất nhẹ hoặc không ga, bấm cò đề trong khoảng một đến hai giây rồi buông. Bấm đề quá dài liên tục vừa kiệt ắc quy, vừa làm nguyên liệu ngập buồng đốt khiến các lần đề sau càng khó nổ hơn, một vòng luẩn quẩn rất phổ biến ở người thiếu kiên nhẫn.

Bước ba: ắc quy yếu và cách nhận biết

Nếu bấm đề mà tiếng máy quay chậm dần rồi cụp hẳn, đèn báo trên bảng đồng hồ mờ đi theo mỗi lần bấm, thì vấn đề gần như chắc chắn nằm ở ắc quy. Xe để lâu ngày không chạy, hoặc chỉ chạy quãng ngắn mỗi ngày, rất dễ rơi vào tình trạng này. Một số xe số cho thuê vẫn còn cần khởi động bằng chân: dựng chân chống giữa, gạt về số không, đạp cần đề chân bằng một cú dứt khoát, xe thường nổ lại ngay nếu ắc quy chỉ yếu chứ không chết hẳn. Xe ga không có cần đề chân thì không có cách tự khắc phục tại chỗ, và đây là lúc nên gọi chủ xe để đổi ắc quy hoặc đổi xe. Điều quan trọng cần nhớ: ắc quy yếu là lỗi kỹ thuật của xe, không phải lỗi sử dụng của người thuê, nên cứ báo thật, không nên cố đi tiếp với máy đề chập chờn.

Bước bốn: nhiên liệu và nắp bình xăng

Nhóm nguyên nhân cuối cùng nằm ở nhiên liệu. Kim xăng chỉ đúng trong những xe có đồng hồ; nhiều xe số cho thuê không hiển thị mức nhiên liệu, người thuê quên đo đếm quãng đường đã chạy và hết xăng mà không hay. Kiểm tra bằng cách mở nắp bình, nghiêng nhẹ xe hoặc dùng que thăm nếu có. Nếu hết nhiên liệu, cách xử lý đơn giản là dắt xe tới cây xăng gần nhất, quãng ngắn này hoàn toàn khả thi với dòng xe số nhẹ. Ngoài ra, một số xe chết máy giữa chừng do khóa bình xăng bị đậy chưa mở, hoặc, trên các đời xe cũ còn van khoá xăng cơ khí, van đang ở vị trí dự trữ thay vì vị trí mở; hai vị trí này thường in chữ trên van, kiểm tra mất chưa đến mười giây. Với xe ga đời mới dùng phun xăng điện tử, không còn van khoá xăng, nhưng bù lại đèn báo lỗi trên bảng đồng hồ là kênh thông tin quý: nếu đèn lỗi động cơ sáng cùng lúc xe khó đề, đừng cố nổ nhiều lần, vì khi đèn đã lên, chủ xe và thợ sẽ cần biết chính xác tình trạng ban đầu thay vì một dàn triệu chứng bị bạn làm mờ bằng những lần bấm đề dồn dập.

Khi nào phải dừng tay và gọi chủ xe

Ranh giới giữa tự kiểm tra và can thiệp vào máy nằm ở ba dấu hiệu. Một, đã thực hiện hết các bước trên mà xe vẫn không đề, nghĩa là vấn đề nằm sâu hơn năng lực xử lý tại chỗ. Hai, xe đề nổ được nhưng máy phát tiếng kêu lạ, hụt ga, hoặc đèn báo động sáng, tức có trục trặc kỹ thuật tiềm ẩn. Ba, có dấu hiệu rò dầu, mùi khét, hoặc khói bất thường. Trong cả ba trường hợp, việc đúng là gọi chủ xe ngay, mô tả chính xác hiện tượng đã kiểm tra những gì để người ta chẩn đoán nhanh. Với xe thuê của Mr Tú Motorbike Rental, khách liên hệ qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày sẽ được hướng dẫn ngay tại chỗ hoặc bố trí phương án hỗ trợ phù hợp; thông tin chi tiết bạn đã trải qua lúc ký thỏa thuận thuê sẽ giúp cuộc gọi diễn ra nhanh gọn.

Phòng tránh cho các chuyến sau

Vài thói quen nhỏ giúp bạn gần như không bao giờ rơi vào cảnh đề không nổ giữa đường. Trước khi nhận xe, hãy để chủ xe đề máy thử trước mặt bạn, nghe tiếng máy khởi động và để ý đèn báo. Vặn ga về vị trí tự do trước khi tắt máy và đỗ xe, tránh các tư thế kẹt ga. Nếu dự định để xe lâu ngày không dùng, báo trước cho chủ xe để người ta ghé ủ ắc quy hoặc giao xe dùng khác. Và khi chạy, nếu thấy máy yếu dần, đề chập chờn, đừng chờ tới lúc hẳn chết mới báo: một cuộc gọi sớm đổi được cả buổi chiều trôi chải. Các tình huống tương tự, từ xe chết máy giữa đường tới những hỏng nhỏ hay gặp trên xe cũ, được chia sẻ thêm trong bài xe thuê bị chết máy giữa đường phải làm sao, còn kinh nghiệm nhận diện xe cũ kỹ trước khi thuê nằm ở bài nhận biết Honda Wave cũ kỹ trước khi thuê.

Tóm lại

Xe thuê không đề được thường chỉ là một rắc rối nhỏ đang trá hình thành sự cố: công tắc cắt máy, tay ga kẹt, ắc quy yếu hoặc hết nhiên liệu, lần lượt bỏ qua hết các khả năng này trong vài phút. Đề đúng kỹ thuật, không bấm cò quá dài, không tự tháo bất kỳ chi tiết nào, và gọi chủ xe đúng lúc ranh giới an toàn được chạm tới. Chủ đề các tình huống thường gặp khi chạy xe trong đời sống còn nhiều kịch bản tương tự để bạn đối phó bình tĩnh, còn những chuẩn bị trước mỗi chuyến đi dài hơn thì được tóm gọn trong trang kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội.