Nhận một chiếc Yamaha Sirius để đi phố Hà Nội hay chạy tỉnh dường như rất đơn giản: ký giấy tờ, nhận chìa, lên xe chạy. Nhưng đúng năm phút kiểm tra kỹ trước khi rời cửa hàng có thể giúp bạn tránh hỏng hóc giữa đường, tranh chấp lúc trả xe và những rủi ro an toàn không đáng có. Đây là bản kinh nghiệm kiểm tra Sirius theo trình tự, từ ngoại quan đến vận hành, dành cho cả khách thuê lẫn khách mua xe cũ.
Trình tự kiểm tra ngoại quan
Bạn đi một vòng quanh xe theo chiều kim đồng hồ, bắt đầu từ phần đầu. Nhìn đèn pha có nứt hay ố mờ, giàn trước có dấu hiệu va đập mạnh, cổ xe có rơ lung lay không. Qua bên trái, soi hông xe: decals có bong tróc bất thường che vết trầy sâu không, ống xả có bị thủng hay móp vào, hộc chân chống có nứt không. Sang phía sau, kiểm tra đèn hậu, biển số có thẳng không, vành bánh có cong không.
Bên phải tiếp tục với cụm phanh sau, chỗ để chân, và đặc biệt là lỗ thoát nhớt dưới máy, xem có vệt nhớt chảy dài xuống sàn không. Kết thúc bằng việc lắng xe trên cốp giữa, nhìn tổng thể xe có bị nghiêng lệch không, dấu hiệu của khung xe từng bị va chạm mạnh. Ghi nhận mọi vết trầy có sẵn bằng ảnh chụp để tránh tranh chấp về sau.
Kiểm tra phần điện và đèn
Bật chìa khóa, quan sát đèn bảng đồng hồ sáng đầy đủ. Bật đèn pha, thử cả hai chế độ chiếu gần và chiếu xa, kiểm tra xi nhan trước sau, đèn phanh khi bóp phanh tay và đạp phanh chân, và còi. Những chi tiết này nghe nhỏ nhặt, nhưng đèn phanh hỏng là một trong những nguyên nhân va chạm từ phía sau phổ biến nhất ở đô thị, mà nhiều người chỉ phát hiện sau khi bị nhắc nhở.
Nếu đồng hồ nhiên liệu có kim, xem kim nhảy mượt về vị trí tương ứng mức xăng. Kim đứng im hoặc giật mạnh là dấu hiệu phao bình yếu. Cũng nên thử loa còi xem có đủ to cho người đi đường chú ý hay không, nhất là khi bạn định đi vào giờ cao điểm.
Kiểm tra phần máy và truyền động
Đạp cần khởi động hoặc bấm nút đề máy và để máy nổ ở chế độ không tải. Máy khỏe nổ ngay sau một hai lần đề, hồi không tải đều, không bị hụt hơi hay phát ra tiếng lách cạch bất thường trong máy. Bạn vặn ga nhẹ nhàng vài lần, nghe tiếng máy thu ga sạch sẽ, không bị nghẹn hay ì. Tiếng rít từ xích khi máy nổ cho thấy xích khô hoặc quá căng.
Tiếp theo, nhìn xích truyền động: kiểm tra độ căng bằng cách nhấc nhẹ xích ở điểm giữa hai đĩa, độ nhún hợp lý chừng một hai phân. Xích quá lỏng dễ trượt đĩa khi ga mạnh, quá căng làm mòn răng đĩa nhanh và giảm tuổi thọ vòng bi. Nhìn nhớt xích có còn bám đều không, và răng đĩa sau có bị mòn nhọn không. Với Sirius, xích là cụm bạn nên kiểm tra kỹ nhất nếu định đi xa.
Thử phanh và tay lái khi chạy thử
Khi đã nổ máy, bạn chạy thử một vòng ngắn quanh khu vực nhận xe, tốc độ thấp. Thử phanh trước bằng phanh tay ở lực vừa, phanh sau bằng phanh chân, xem cả hai ăn phanh đều và không bị féo kêu. Khi phanh gấp nhẹ, xe phải đi thẳng, không bị lệch sang bên. Tay lái kiểm tra bằng cách đi chậm buông nhẹ một bàn tay, xe phải giữ hướng thẳng, không bị kéo lệch, dấu hiệu vành bánh cong hoặc ộc tay lái bị lệch.
Khi chạy thử, chú ý cảm giác chuyển số: sang một hai ba phải rón ra rón vào, không bị rít khe số, không trượt số khi ga mạnh. Điểm sang số của Sirius khá nhanh, bạn nên thử hết các số trong vòng chạy thử, kể cả về số khi giảm tốc.
Kiểm tra lốp và áp suất
Lốp trước sau cần đủ hoa, không nứt lão hóa ở hông lốp, không có mảnh kim loại cắm sâu. Kiểm tra áp suất bằng cách bóp mạnh vào thành lốp hoặc nhìn độ xẹp khi chống tải: lốp non làm xe đầm xấu, mòn mép lốp và tốn xăng hơn. Nếu đi trong ngày mưa, độ mòn lốp ảnh hưởng trực tiếp đến độ bám đường, không nên xem nhẹ.
Nhiều xe cho thuê chạy nhiều nên lốp mòn nhanh hơn xe cá nhân. Với vạch mòn gần chạm mép hoa lốp, bạn nên đề nghị chủ xe thay lốp trước khi nhận, hoặc chọn xe khác nếu không kịp. Lốp non kết hợp đường ướt là tổ hợp rủi ro thật sự khi vào cua hoặc phanh gấp.
Giấy tờ và thủ tục cần đối chiếu
Xe cho thuê lưu thông phải có đầy đủ giấy tờ. Bạn nên đối chiếu biển số trên xe với đăng ký xe nếu chủ xe xuất trình, xem tem đăng kiểm còn hiệu lực, và hỏi rõ giấy tờ xe được gửi ở đâu trong thời gian thuê. Nếu bạn định chạy tỉnh, nên xác nhận trước với chủ xe xem giấy tờ có đi kèm được không và thủ tục cần gì.
Về phía bạn, giấy tờ tùy thân thường được yêu cầu để thuê kèm thỏa thuận đặt cọc. Mọi điều khoản về cọc, thời gian trả, nhiên liệu và trách nhiệm hư hỏng nên được nói rõ trước khi ký. Bạn có thể đọc thêm mô tả đầy đủ thủ tục thuê xe máy để chuẩn bị giấy tờ cho nhanh.
Ghi hình lại mọi thứ đã kiểm
Sau khi kiểm tra, bạn chụp lại bộ ảnh tình trạng xe và ghi chú bằng tin nhắn những điểm đã thống nhất với chủ xe: vết trầy có sẵn, mức xăng, công tơ mét, tình trạng lốp và phanh. Bộ ghi chú này giúp bạn trả xe nhanh gọn, không phải tranh luận về những chi tiết đã được xác nhận trước.
Thói quen này cũng giúp chủ xe yên tâm giao xe tốt hơn cho lần sau. Nhiều khách thuê có kinh nghiệm luôn mang theo một chiếc khăn nhỏ và dung dịch vệ sinh đa dụng để tự lau gương và mặt kính sau mỗi ngày chạy phố bụi bẩn của Hà Nội.
Những điểm đặc thù riêng của Sirius cần soi kỹ
Ngoài trình tự chung, Sirius có vài vị trí đáng để ý hơn. Một là cụm cần số bên trái: bạn kiểm tra độ chắc của cần sang số, thử toàn bộ các số khi chạy thử, và để ý tiếng kêu lạ khi sang số ở số cao. Hai là dây ga: vặn ga và buông ga nhiều lần xem ga thu về sạch sẽ, không bị kẹt nửa chừng, vì dây ga kẹt trên xe số là tình huống nguy hiểm khi cần giảm tốc gấp. Ba là cụm lọc gió và buồng đốt: mở nắp máy nếu thuận tiện, nhìn màu deposits trong buồng đốt; buồng sạch cho thấy xe được bảo dưỡng định kỳ.
Bốn là mức nhớt máy: với xe số, nhớt sống còn cho tuổi thọ máy. Nếu có que thăm, rút ra xem mức nhớt nằm giữa hai vạch, màu nhớt còn trong, không bị loãng thành nước đen. Nhiều xe cho thuê chạy nhiều mà thay nhớt giãn cách lâu, đây là điểm nên hỏi thẳng chủ xe về lịch bảo dưỡng gần nhất. Một chiếc Sirius được chăm đúng lịch sẽ phục vụ bạn cả chuyến dài ngày mà không hắt hơi.
Các câu hỏi thường gặp
Kiểm tra một chiếc Sirius mất bao lâu? Với trình tự bài bản, khoảng năm đến mười phút là đủ, kể cả chạy thử vòng ngắn. Đây là thời gian xứng đáng so với rủi ro hỏng hóc giữa đường.
Phát hiện hỏng nhẹ lúc nhận xe thì nên làm gì? Bạn nên báo ngay cho chủ xe, ghi rõ vào tin nhắn và quyết định cùng nhau: sửa tại chỗ, đổi xe khác hoặc ghi nhận là hư hỏng có sẵn. Không nên nhận xe hỏng mà không ghi chú gì.
Đi thuê có cần kiểm tra giấy tờ xe không? Nên, tối thiểu xem tem đăng kiểm còn hiệu lực và hỏi giấy tờ gửi ở đâu. Xe thiếu giấy tờ hợp lệ có thể bị dừng giữa đường, làm gián đoạn chuyến đi của bạn.
Lốp mòn bao nhiêu thì không nên nhận? Khi vạch chỉ báo mòn chạm ngang mặt lốp hoặc hoa lốp chỉ còn lại mỏng ở giữa, bạn nên đề nghị thay lốp hoặc đổi xe, nhất là khi lịch trình của bạn có đường mưa hoặc đường trường.
Chạy thử xe có bắt buộc không? Không bắt buộc nhưng cực kỳ nên. Phanh, xích, số và tay lái chỉ bộc lộ vấn đề khi xe chuyển động, không thể cảm nhận hết khi xe đứng yên.
Tóm lại
Kiểm tra Yamaha Sirius trước khi nhận xe gồm: quét ngoại quan theo vòng, thử toàn bộ đèn còi, nghe máy và xem xích, chạy thử phanh và tay lái, xem lốp, đối chiếu giấy tờ, và ghi hình lại tình trạng xe. Trình tự này mất chưa đến mười phút nhưng giúp bạn tránh hầu hết rắc rối về sau. Đọc thêm các bài kinh nghiệm thực tế khi thuê xe máy tại Hà Nội để bổ sung kỹ năng, và xem chuyên mục hỏi đáp dành cho người thuê xe nếu bạn còn điều nào chưa rõ.