Nhận xe máy đi thử vài vòng quanh phố trước khi ký hợp đồng thuê là quyền lợi đáng giá nhất của khách, nhưng nhiều người lãng phí nó bằng một vòng đầu thẳng tới điểm đến. Với Yamaha Sirius, dòng xe bền bỉ nhưng cũng phổ biến tới mức mỗi chiếc có một tuổi thọ và cá tính riêng, mười lăm phút chạy thử nói được nhiều hơn mọi lời giới thiệu. Bài này liệt kê trình tự kiểm tra từ lúc chưa đề máy tới lúc trả xe về chỗ, để bạn tự tin nhận đúng chiếc xe cho chuyến đi của mình.
Trước khi đề máy
Đứng trước xe và nhìn tổng thể: vỏ xe có vết nứt lép kẽ, lốp còn hoa hay đã mòn bằng, nan hoa có móp méo do từng va chạm, và chân chữ A có dấu hiệu rỉ. Xe từng ngã thường để lại vết trầy trên cùm, gương, và đầu cọc đề, không sao nếu chỉ trầy nhẹ, nhưng những chiếc ngã nặng có thể bị lệch cổ trước, để lại hiện tượng xe bị kéo sang một bên khi buông hai tay ở tốc độ chậm trong đoạn bằng phẳng.
Kế đến là phần điện và điều khiển đứng yên: khóa từ mở máy êm, công tắc đèn đủ các chế độ, xi nhan hai bên nhấp nháy đều, còi kêu giòn, và đồng hồ hiển thị đầy đủ. Bóp phanh trước, đạp phanh sau, cảm hành trình của cả hai. Bóp cọng ga vài nhát: ga phải quay nhẹ và tự về vàng trái chớp nhoáng, không bị kẹt nửa chừng. Nhìn qua hai gương: gương phải chỉnh được và giữ chắc vị trí, không rung lỏng.
Đề máy và nghe tiếng máy
Sirius là xe số, đề máy dễ, nhưng chính vì dễ mà ít người để ý cách máy nổ nói lên tình trạng xe. Máy khỏe nổ ngay sau một hai nhát đề, màu xăng đốt trong suốt, tiếng máy đều ở vòng tua không tải. Cần đặt ý vào vài kiểu tiếng lạ: tiếng lạch cạch nhẹ trong máy khi không tải có thể là xéc măng mòn, tiếng rít khe khít khi vặn ga là dấu hiệu thiếu nhớt hoặc vòng bi cổ hướng hết hạn, còn tiếng bụp bụp trong ống là những dấu hiệu xả đã mục.
Khi máy đã nổ ổn, kéo nhẹ phanh trước và vào số một, cảm độ khớp của cần số. Sirius khỏe cho số vào rõ ràng, cần số chắc, không lỏng lẻo. Tiếng của hệ thống truyền động khi vào số chỉ nên là tiếng khớp trọn vẹn, nếu nghe bộp bộp lục đục từ phía lốc sau thì hoặc lốc cần dầu, hoặc có chi tiết đã mòn. Xe có idling rung nhẹ là bình thường với xe số, nhưng rung mạnh tới mức gương nhòe là dấu hiệu cần hỏi thêm.
Chạy thử trong phố: cảm giác lái
Xuống đường, chọn đoạn vắng trước rồi mới vào phố đông. Ở tốc độ chậm, nghe có tiếng lạo xạo từ nhông sên dĩa không: Sirius đời còn tốt chạy êm, sên không kêu, còn sên khô hoặc mòn sẽ tạo tiếng lanh canh đều theo nhịp chân. Vào số hai ba trong đoạn vắng, thử đổi số từ thấp lên cao rồi về lại, cần số phải vào nhẹ, không bị kẹt ở nút ga lửa hay đòi hành trình dài.
Với ga: vặn nhẹ một phần tư, xe phải nhô dứt khoát không bị hụt ga rồi mới lên. Xe bị hụt ga tức nhiên là dấu hiệu bugi yếu hoặc lọc gió bẩn, lỗi thường thấy trên xe thuê chạy nhiều. Lên đoạn thẳng vắng, thử giữ ổn ga ở tốc độ ba mươi bốn mươi: vòng tua giữ đều, xe không giật cục, và khi nhả ga máy về không tải êm không bị chết máy. Cái chết máy đột ngột lúc nhả ga là lỗi đáng lo nhất với xe thuê đi phố, vì đèn đỏ nào cũng phải nhả ga.
Thử phanh và hệ thống an toàn
Trong đoạn vắng, phanh trước dứt khoát một nhát ở tốc độ hai mươi: xe giảm thẳng, không lệch, không rít. Đạp phanh sau: giữ đuôi chắc. Với xe chạy phố, phanh sau dùng nhiều hơn bạn nghĩ, nên cảm giác chân đạp phải chắc ở nửa đầu hành trình. Nếu có thể, thử thêm một tình huống thực tế: phanh gấp nhẹ sau khi qua gờ giảm tốc, để xem xe có ù lì hay trượt không đạt.
Đèn và còi kiểm tra lại một lần khi đang chạy: pha chiếu đủ xa cho buổi tối, đèn phanh sáng khi bóp phanh, và còi đủ nghe trong tiếng ồn phố. Với khách định chạy buổi tối hoặc đi cung đường tỉnh, những thứ này không phải chi tiết phụ. Nếu bạn thuê xe nhiều ngày, hãy thử luôn cả khóa cổ và khóa từ ở thực tế, vì một chiếc xe cũ có thể có khóa cổ kẹt, mỗi lần đỗ lại là một lần vật lộn.
Những câu nên hỏi người cho thuê
Sau vòng chạy thử, ngồi lại với người cho thuê và hỏi thẳng một số việc: xe vừa thay nhớt lúc nào, lốp còn bao nhiêu phần trăm hoa, bộ phanh lần bảo dưỡng gần nhất vào khi nào, và xe này thường chạy cự ly loại nào trong tuần. Người cho thuê biết rõ từng chiếc xe của mình sẽ trả lời được ngay không cần nghĩ, và câu trả lời cụ thể với mốc thời gian là dấu hiệu của cửa hàng bảo dưỡng nghiêm túc.
Đừng quên hỏi về cách xử lý khi xe hỏng giữa chuyến: gọi ai, có được đổi xe không, và chi phí thuộc về ai. Đây là phần quan trọng hơn cả mức giá thuê, vì một chuyến đi xa mà xe hỏng giữa đường thì mọi tính toán về giá đều thành vô nghĩa. Bạn cũng nên xác nhận luôn giấy tờ cần mang theo khi nhận xe, để khỏi phải quay về lấy.
Vòng thử bao lâu là đủ
Một vòng mười lăm phút là đủ để làm hết các bước trên, miễn là bạn có trình tự sẵn. Chia làm ba giai đoạn: năm phút đứng yên, năm phút đoạn vắng, và năm phút phố thật với đèn đỏ, gờ giảm tốc, và dừng đỗ. Cách chia này đảm bảo mọi tình huống hay gặp trong chuyến đi thật đều được thử trước, và nếu có vấn đề, bạn phát hiện ngay khi vẫn còn đang ở gần nơi nhận xe.
Đi thử không phải nghi ngờ người cho thuê, mà là cách tôn trọng chuyến đi của chính bạn. Cửa hàng cho thuê giữ khách quay lại đều đón nhận việc khách chạy thử kỹ, vì khách chọn đúng xe khỏe thì cả hai bên đều đỡ rắc rối về sau. Ngược lại, chỗ nào gạt đi thử với lý do bận hoặc xe tốt rồi khỏi kiểm tra, bạn có toàn quyền chọn nơi khác nghiêm túc hơn.
Một mẹo thực tế cho khách thuê đi nhiều ngày: khi đi thử, hãy mang theo luôn balo hoặc túi đồ bạn định chở trong chuyến thật. Càng sau nặng balo cỡ năm bảy ký làm trọng tâm đổi chỗ, và một chiếc xe vừa tay khi chạy không sẽ khác cảm giác khi chở đồ. Cách mặc balo đúng là quai chặt hai vai, phần nặng sát lưng, tránh để balo đung đưa khiến người lái phải chống đỡ liên tục. Nếu chuyến đi của bạn có chở thêm người ngồi sau, thì nếu điều kiện cho phép, hãy chạy thử cả hai người một vòng ngắn, vì thêm một người trưởng thành là thêm gần như một nửa tải trọng của chiếc Sirius.
Cuối cùng, đừng coi nhẹ cảm giác chung của bạn sau vòng chạy thử. Ngồi lại một phút và tự hỏi: chiếc xe này có cho bạn cảm giác muốn chạy tiếp không, hay chỉ đợi cho hết chuyến rồi thôi. Trực giác của người cầm lái tích lũy qua hàng nghìn km đường phố thường đúng hơn mọi lời khuyên, và nếu một điều gì đó khiến bạn vướng mắc dù đã không tìm ra nguyên nhân cụ thể, cứ mạnh dạn đề nghị chạy thử chiếc khác. Việc chọn được chiếc xe vừa tay ngay từ đầu giúp cả chuyến đi sau đó nhẹ nhàng hơn hẳn, và cũng là cách tốt nhất để chuyến đi bắt đầu đúng nhịp từ cây số đầu tiên.
Các câu hỏi thường gặp
Đi thử xe trước khi thuê có được không? Nên hỏi trước khi đặt cọc, đa số bên cho thuê nghiêm túc đều cho chạy thử vòng quanh phố.
Chạy thử bao lâu là đủ? Khoảng mười lăm phút chia ba giai đoạn: đứng yên, đoạn vắng, và phố thật với đèn đỏ.
Tiếng lạo xạo từ nhông sên có sao không? Là dấu hiệu sên khô hoặc mòn, nên đề nghị tra dầu sên hoặc chọn xe khác.
Xe giật cục khi giữ ga là lỗi gì? Thường do bugi, lọc gió hoặc chế hòa khí cần vệ sinh, nên yêu cầu kiểm tra trước khi nhận.
Trường hợp hỏng xe giữa chuyến tính thế nào? Nên hỏi rõ với người cho thuê trước khi ký, gồm cách liên hệ và việc đổi xe.
Tóm lại
Mười lăm phút chạy thử một chiếc Sirius cho bạn biết nhiều hơn mọi lời quảng cáo: nghe máy, thử ga, thử số, thử phanh, và hỏi thẳng lịch sử bảo dưỡng. Nếu bạn cần thuê Yamaha Sirius tại Hà Nội và muốn chạy thử kỹ trước khi quyết định, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để biết xe hiện có. Bạn có thể đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, xem thủ tục thuê xe máy trước khi nhận xe, hoặc ghé chuyên mục hỏi đáp về thuê xe máy khi cần làm rõ điều khoản. Nếu cần tham khảo trước, giá thuê xe máy theo ngày, tuần, tháng nên được xác nhận trực tiếp với người cho thuê trước khi đặt xe.