Câu trả lời nhanh

Người mới tập lái nên thuê xe nhỏ, nhẹ và dễ đoán: dòng xe số phổ thông hoặc dòng xe ga tay nhỏ. Ba tiêu chí quan trọng hơn thương hiệu: yên thấp để hai chân chạm đất vững, trọng lượng nhẹ để đẩy hoặc dìu được khi mất thăng bằng, và động cơ êm, ga nhẹ nhàng không vọt. Xe số giúp bạn nắm rõ nhịp bóp côn, vào số và ra số, hình thành phản xạ đúng ngay từ đầu; xe ga lại đơn giản hơn về thao tác, không phải bóp côn, hợp với người chỉ đi phố ngắn. Cả hai hướng đều đúng, tùy bạn định dùng xe cho việc gì. Nếu bạn dự định đi đường trường hoặc học để về sau tự mua xe, nên bắt đầu bằng xe số. Nếu chỉ cần di chuyển trong nội đô, xe ga nhẹ là lựa chọn dễ chịu hơn. Dù chọn loại nào, hãy báo trước với nơi cho thuê rằng bạn đang tập lái để được hướng dẫn xe phù hợp và chạy thử quanh khu vực an toàn; về hình thức thuê, bạn có thể xem trước bài hướng dẫn thủ tục thuê xe máy để không bỡ ngỡ lúc đến nơi.

Vì sao xe số thường được khuyên cho người mới

Xe số buộc bạn làm quen với cả ba thứ cùng lúc: tay côn, chân số và tay ga, nghe có vẻ khó hơn, nhưng chính sự cầu kỳ đó lại là lợi thế của người mới. Vì mỗi thao tác đều do bạn chủ động, bạn hiểu rõ xe tăng tốc và giảm tốc theo quy luật nào, thay vì chỉ vặn ga rồi phó mặc cho hộp số tự động. Khi bị tắt máy giữa dốc hoặc ở ngã tư, người biết dùng côn vẫn khởi động lại một cách bình tĩnh; người chỉ quen xe ga thì dễ cuống. Thứ hai, xe số phổ thông có yên cao vừa phải, khung gọn, trọng lượng nhẹ, dễ chống chân khi sa xuống sát. Thứ ba, dòng xe số phổ thông có mặt ở hầu hết các cửa hàng cho thuê, phụ tùng rẻ, sửa chữa dễ, nên bạn ít rơi vào cảnh kẹt vì xe hỏng giữa đường mà không có chỗ thay. Nhược điểm duy nhất của hướng này là vài buổi đầu bạn sẽ thấy côn tay mỏi, chân bạn đau nhức vì chưa quen, và có thể bị tắt máy vài lần ở đèn đỏ. Nếu chấp nhận được giai đoạn vất vả ngắn đó, xe số trả lại cho bạn một nền tảng lái vững cho mọi loại xe về sau, kể cả khi bạn chuyển sang xe ga.

Khi nào xe ga lại là lựa chọn hợp lý

Xe ga không có cần côn và chân số, nên người mới được giải phóng hẳn một kênh thao tác, chỉ còn tay ga và hai phanh. Với người đi phố ngắn, chủ yếu trong nội đô, mua đồ ăn, đi làm gần chỗ ở, đây là hướng dễ bắt đầu nhất: lên xe là chạy được, không tốn công tập bóp côn. Các dòng xe ga tay nhỏ hiện có kích cỡ yên thấp, sàn để chân rộng rãi, cốp đựng được mũ bảo hiểm, rất thực dụng cho cuộc sống đô thị. Đổi lại, xe ga có những điểm người mới cần biết: khối lượng tuy nhỏ nhưng dồn về phía sau, khi dìu xe trong nhà chung cư hoặc chỗ hẹp thì khó giữ thăng bằng hơn xe số; tốc độ tăng theo ga rất nhạy, người mới dễ bị ga quá tay; và khi chuyển sang xe số về sau, bạn vẫn phải học lại từ đầu thao tác côn. Vì thế, lời khuyên chọn xe ga chỉ thật sự trọn vẹn khi hành trình của bạn nằm trong đô thị, với nhịp độ chậm rãi, và bạn không có kế hoạch leo đèo hay đi đường trường trong thời gian tới.

Tránh những loại xe nào khi mới tập

Một số loại xe nên tránh trong giai đoạn mới tập, dù có thể thuê được ở nhiều nơi. Thứ nhất là các dòng xe phân khối lớn, nặng và yên cao: trọng lượng lớn khiến bạn không đủ sức dìu khi xe lệch thăng bằng, còn yên cao làm hai chân phải với kiễng, mất cảm giác vững vàng. Thứ hai là xe thể thao dùng côn tay: thao tác côn tay và chân số của loại này khác hẳn xe số phổ thông, không phù hợp với người chưa có phản xạ cơ bản. Thứ ba là xe quá cũ kỹ, dù nhẹ: xe cũ thường có phanh ăn không đều, ga lúc nhanh lúc chậm, và chính sự khó đoán này nguy hiểm cho người mới, vốn đang cần mọi thứ xảy ra đúng như mong đợi để hình thành phản xạ. Cuối cùng, nếu bạn tính chở theo một người khác ngay từ buổi đầu, hãy đổi ý ngay: chở thêm người làm bài tập của bạn phức tạp gấp đôi, mọi thao tác đều nặng hơn, quãng phanh dài hơn, mà cả hai người cùng chịu rủi ro. Người mới nên tự đi một mình trên đường vắng cho đến khi mọi thao tác trở thành thói quen.

Trình tự tập lái nên theo thứ tự nào

Thuê đúng xe chỉ là một nửa; nửa còn lại là tập theo trình tự. Buổi đầu, hãy tìm sân phẳng vắng người, tập đẩy xe cho quen trọng lượng, rồi lên xe nhích bằng chân, chưa cần nổ máy. Sau đó mới nổ máy, chạy những vòng chậm, tập bóp côn nhả côn nếu là xe số, hoặc tập vuốt ga cho mượt nếu là xe ga. Bài tập quan trọng nhất cho người mới là phanh: tập dừng chính xác tại một vạch cố định, lặp đi lặp lại cho tới khi đôi tay tự biết bấm vừa đủ, vì phần lớn va chạm của người mới nằm ở phanh gấp quá muộn hoặc quá mạnh. Khi các vòng trong sân đã ổn, hãy ra đường phố vào giờ vắng, đi những quãng ngắn quen thuộc, tránh giờ cao điểm và đường lớn nhiều làn xe. Trong giai đoạn này, mọi chuyến đi nên có kế hoạch từ trước: đi đâu, theo đường nào, quay về lúc nào, để bạn không rơi vào tình huống phải quyết định nhanh khi kỹ năng chưa theo kịp. Những thắc mắc về giấy tờ trong giai đoạn tập lái không thuộc bài này; bạn nên tra cứu riêng trong mục hỏi đáp của chúng tôi để có thông tin chính xác.

Hỏi nơi cho thuê những gì

Khi đến nhận xe, người mới nên hỏi thêm vài câu mà khách lâu năm thường bỏ qua. Một, xe dùng phanh đĩa hay phanh cơm, và bên nào là phanh sau: biết rõ để không bấm nhầm phanh trước trong tình huống gấp. Hai, yên xe có chỉnh được thấp xuống không, hoặc cửa hàng có mẫu yên thấp hơn không: chân chạm đất là điều kiện tiên quyết với người mới. Ba, nếu đang thuê mà xe có trục trặc nhỏ thì liên hệ ai và xử lý ra sao: với người mới, một lỗi nhỏ trên xe cũng là trở ngại lớn giữa đường. Bốn, được chạy thử ở đâu quanh khu vực: nơi cho thuê nghiêm túc sẽ cho bạn chạy vài vòng quanh phố gần đó trước khi chốt hợp đồng. Nếu nơi cho thuê từ chối trả lời mọi câu hỏi trên hoặc không cho chạy thử, đó không phải chỗ dành cho người mới tập lái. Khi đã thành thạo hơn và bắt đầu tính đến các chuyến đi xa, bạn có thể tham khảo bài chở hành lý nhiều khi thuê xe nên chọn xe nào để mở rộng lựa chọn.

Câu hỏi thường gặp

Người mới nên thuê xe số hay xe ga?

Không có đáp án tuyệt đối. Muốn nền tảng vững cho về sau, chọn xe số. Muốn dễ bắt đầu và chỉ đi phố, chọn xe ga nhẹ. Điều quan trọng hơn là xe phải nhẹ, yên thấp và êm, chứ không phải thương hiệu.

Thuê xe cho người mới có đòi hỏi gì đặc biệt không?

Quy trình thuê giống mọi khách hàng: giấy tờ theo thỏa thuận, đặt cọc và thời gian trả xe rõ ràng. Điểm khác là bạn nên nói trước mình đang tập lái để chủ xe chuẩn bị xe dễ điều khiển và hướng dẫn kỹ hơn lúc bàn giao.

Mới tập lái có nên chở người ngồi sau không?

Không nên. Thêm một người là thêm một khối lượng di chuyển, quãng phanh dài hơn và mọi tình huống đều phức tạp hơn. Hãy tự đi cho thành thạo rồi mới chở người.

Tóm lại

Người mới tập lái nên chọn xe nhẹ, yên thấp, êm và dễ đoán: xe số phổ thông nếu muốn nền tảng dài hạn, xe ga nhỏ nếu chỉ đi phố. Tránh xe nặng, xe côn tay và xe quá cũ. Tập theo trình tự từ sân vắng đến đường vắng, ưu tiên bài phanh, và luôn đi một mình cho tới khi thành thạo. Báo trước với nơi cho thuê về trình độ của bạn để nhận được xe và hướng dẫn phù hợp, và nếu bạn vẫn còn lưỡng lự giữa các lựa chọn, hãy xem tiếp các bài trong chuỗi chọn xe theo nhu cầu trước khi quyết định. Một chiếc xe dễ lái trong giai đoạn đầu chính là khoản đầu tư an toàn rẻ nhất mà bạn có thể làm cho chính mình.