Bắc Hà là thị trấn nhỏ của Lào Cai nổi tiếng với chợ phiên cuối tuần, ruộng bậc thang và các bản người Mông hoa, và đi xe máy từ Hà Nội lên đây là một chuyến chiều dài vừa đẹp vừa hợp lý: khoảng ba trăm cây số cho một ngày khỏe. Bài này thuộc chùm du lịch Lạng Sơn Hà Giang trong mục du lịch, chia lộ trình theo chặng và gợi ý chỗ dừng. Cung đường và chỗ đỗ an toàn nằm trong mục cung đường, còn kinh nghiệm phượt thực tế trong mục kinh nghiệm.
Câu trả lời nhanh
Tuyến phổ biến: Hà Nội theo quốc lộ 32 hoặc đường cao tốc hướng Tây Bắc tới Yên Bái, rồi theo quốc lộ 70 qua Lào Cai lên Bắc Hà, tổng khoảng ba trăm cây số. Chạy thoải mái một ngày là sáu tới tám tiếng kể cả nghỉ; muốn thư thả thì nghỉ đêm Lào Cai hoặc Yên Bái. Xuất phát sớm sáu giờ sáng, nghỉ trưa ở Yên Bái, chiều tới Bắc Hà trước tối. Cuối tuần trùng chợ phiên thì nên có mặt từ sáng hôm sau. Với người mới, nên đi hai ngày một đêm, vừa chạy an toàn vừa kịp thăm chợ phiên và các bản quanh thị trấn.
Chặng một: Hà Nội tới Yên Bái
Rời Hà Nội sớm trước giờ tan làm, theo tuyến hướng Tây Bắc qua Xuân Mai tới Hòa Bình là đoạn quen thuộc nhất với người Hà Nội đi xe. Chặng này đường đẹp nhưng đông xe khách container giờ cao điểm, nên giữ làn và khoảng cách. Qua Hòa Bình, đường men theo sông Đà và hồ thủy điện, cảnh đẹp dần mở ra: mặt hồ xanh, núi vây quanh, và các quán ven đường có cá sông. Nghỉ giải lao ở Mộc Châu là quá xa về hướng khác, nên điểm nghỉ tự nhiên của chặng này là các quán ven hồ, cách Hà Nội chừng một trăm rưỡi cây số, vừa uống nước vừa chụp ảnh. Trưa tới Yên Bái ăn nghỉ, kiểm tra lại nhớt và lốp trước chặng chiều, vì sau Yên Bái các trạm sửa thưa dần.
Chặng hai: Yên Bái qua Lào Cai lên Bắc Hà
Từ Yên Bái theo quốc lộ 70 lên phía Lào Cai, đường dọc sông Hồng giữa hai dãy núi, ít đông hơn hướng Tây Bắc và phong cảnh đặc trưng thung lũng. Qua ga Lào Cai thành phố, rẽ theo đường lên Bảo Thắng rồi tới Bắc Hà; chặng cuối này bắt đầu có đèo, đường quanh co nhưng mặt đường khá tốt. Đèo lên Bắc Hà có khúc cua tầm nhìn hẹp, xin nhường với xe tải chở hàng bản: tải xuống khó dừng, bạn lên dễ lùi. Cảnh báo cho người mới: chiều muộn thung lũng nhiều sương, nên cố lên tới trước bốn năm giờ chiều. Đoạn cuối trước thị trấn có các điểm nhìn ruộng bậc thang đẹp nhất, và nếu còn nắng thì đừng vội vào trọ, dừng chụp trước.
Chợ phiên Bắc Hà và lịch cuối tuần
Chợ phiên Bắc Hà họp sáng chủ nhật là phiên lớn, đông người các bản quanh vùng về bán ngựa, chó, thổ cẩm, rượu ngô và vải thổ. Ai đi vì chợ thì lịch chuẩn là: sáng thứ bảy xuất phát, nghỉ đêm Lào Cai hoặc tới luôn Bắc Hà tối thứ bảy, sáng chủ nhật dậy sớm vào chợ. Nghỉ tại chính thị trấn Bắc Hà thì chủ nhà thường mời đi chợ cùng, một cách vui để hiểu phiên chợ hơn hẳn đi lẻ. Ngoài chợ, quanh Bắc Hà có các bản làng, hang kích dài, và cung đường đèo Bac Hà qua các đồi hoa tam giác mạch mùa thu. Nên lưu ý lịch phiên chợ có thể đổi theo tuần, hỏi chủ homestay để chắc chắn phiên lớn tuần đó vào ngày nào.
Chuẩn bị xe và đồ cho chuyến ba trăm cây số
Chuyến này đòi hỏi xe chuẩn bị kỹ: nhớt mới trong hạn, lốp đủ hơi và còn gai, phanh nhạy, đèn sáng vì có thể chạy lúc chạng vạng, và mang theo bộ vá bơm mini cùng ít dụng cụ. Đồ cá nhân: áo mưa, quần ấm vì vùng cao về tối lạnh quanh năm, găng tay, và kem chống nắng cho chặng trưa. Người lái cần giấy phép lái xe phù hợp với xe máy trên năm mươi phân khối và giấy tờ xe hợp lệ, và tuyệt đối không uống rượu bia trước khi lái, kể cả mời ngô rượu của người bản khi còn phải chạy xe chiều hôm đó. Nếu thuê xe máy cho chuyến, nên nói rõ với bên cho thuê là đi Bắc Hà để được xe đã kiểm tra tổng và tư vấn khung giờ trả xe, cũng như nhớ khung giờ mở cửa 08:00 đến 17:00 khi cần hỗ trợ.
Ngày về và các phương án khác
Ngày về tránh chạy khuya: sáng thứ hai chợ đã vãn, đường vắng nhưng tốt nhất xuất phát trước tám giờ, nghỉ trưa tại Yên Bái và về Hà Nội trước tối. Nếu muốn đổi cung về, một vòng qua Sa Pa rồi về bằng cao tốc hướng Lào Cai Hà Nội là cung dài hơn nhưng đổi cảnh hoàn toàn, hợp với người có thêm một ngày. Người ít ngày thì về thẳng tuyến cũ, an toàn và quen đường đã đi. Với khách đã mỏi, các xe khách giường nằm tuyến Lào Cai Hà Nội về rất tiện, còn xe máy có thể gửi xe tại bến hoặc nhờ homestay canh tới khi quay lại lấy, một phương án nhiều phượt thủ đã dùng khi về gấp.
Thời điểm trong năm và vài trải nghiệm đáng thêm
Mỗi mùa cho một Bắc Hà khác: mùa xuân hoa đào mận nở trắng các sườn đồi quanh thị trấn, mùa hè mát hơn hẳn Hà Nội và có mưa rào chiều, mùa thu là tam giác mạch và lúa chín vàng các tầng ruộng, mùa đông lạnh sâu có băng giá nhưng chợ phiên vẫn họp và ấm khói bếp. Người mới đi lần đầu thường chọn cuối tuần mùa thu vì cảnh đẹp và đường khô. Trải nghiệm đáng thêm nếu có ngày: thuyền trên sông Chảy từ bến thuyền của bản ven sông, một dòng nước xanh chảy giữa các dãy núi đá vôi, ngựa đi vòng quanh các đồi, và một buổi học nấu món bản cùng chủ homestay, đều là những việc khiến chuyến ba trăm cây số của bạn có thêm tầng nghĩa ngoài chợ phiên. Cuối cùng, vùng cao cuối tuần hay cháy rừng và sương khói theo mùa, nên theo dõi thời tiết và tình hình đường trước hai ngày xuất phát.
Ngoài ra, người đi cuối tuần nên đặt trước homestay từ giữa tuần, vì mùa cao điểm các nhà trong thị trấn kín nhanh, và hỏi kỹ homestay có chỗ để xe trong sân có khóa hay không, để chiếc xe đi ba trăm cây số của bạn có chỗ nghỉ an toàn qua đêm vùng cao.
Câu hỏi thường gặp
Từ Hà Nội đến Bắc Hà bao xa và chạy bao lâu?
Khoảng ba trăm cây số, chạy thoải mái sáu tới tám tiếng kể cả nghỉ. Nên chia làm hai ngày với đêm nghỉ Lào Cai hoặc Bắc Hà.
Đi tuyến nào là chính?
Hà Nội qua hướng Tây Bắc tới Yên Bái, theo quốc lộ 70 lên Lào Cai, rẽ lên Bắc Hà. Tuyến quen, mặt đường tốt, cảnh thung lũng đẹp.
Chợ phiên Bắc Hà họp khi nào?
Phiên lớn sáng chủ nhật. Lịch chuẩn: xuất phát sáng thứ bảy, nghỉ đêm gần đó, vào chợ sáng chủ nhật. Nên hỏi chủ homestay lịch tuần đó cho chắc.
Xuất phát mấy giờ là an toàn?
Khoảng sáu giờ sáng, nghỉ trưa Yên Bái, tới nơi trước bốn năm giờ chiều, tránh chạy đèo chạng vạng sương tối.
Chuẩn bị gì cho xe trước chuyến?
Kiểm tra nhớt, lốp, phanh, đèn, mang bộ vá bơm mini. Với xe thuê, báo rõ tuyến để được xe kiểm tra tổng trước khi đi.
Có vòng về qua Sa Pa được không?
Được nếu có thêm ngày, cung Sa Pa về hướng cao tốc đổi cảnh đẹp nhưng dài hơn. Ít ngày thì về thẳng tuyến cũ cho an toàn.
Nguồn tham khảo
- Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trong đó có quy định về giấy phép lái xe và nồng độ cồn khi điều khiển xe — Văn bản Chính phủ: vanban.chinhphu.vn
Tóm lại
Lộ trình Hà Nội Bắc Hà đẹp nhất khi chia hai ngày, xuất phát sớm, nghỉ trưa Yên Bái và lên thị trấn trước chạng vạng, để kịp chợ phiên chủ nhật và các bản vùng cao. Khi cần thuê xe máy cho chuyến Bắc Hà, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, và tham khảo bảng giá thuê xe máy trước khi đặt.