Cổng trời Quản Bạ là đèo nổi tiếng nhất của Hà Giang, nơi đường cắt qua vách đá và đứng nhìn xuống thung lũng Quản Bạ với hai núi cô tiên. Từ Hà Nội tới đó là gần ba trăm cây số, nên kinh nghiệm đi quyết định chuyến là một ngày mệt hay một ngày đáng nhớ. Bài này thuộc chùm du lịch vùng Lạng Sơn và Hà Giang trong mục du lịch, tóm tắt cách chia chặng, thời điểm qua đèo đẹp nhất, và chuẩn bị cho người đi xe máy. Các cung đường chi tiết được mô tả trong mục cung đường, còn mẹo lái an toàn đường núi nằm trong mục kinh nghiệm.
Câu trả lời nhanh
Đa số người đi từ Hà Nội nên nghỉ đêm ở Hà Giang phố, sáng hôm sau lên cổng trời theo cung Quản Bạ, gần bốn mươi cây số đường đèo đẹp. Đi thẳng một mạch từ Hà Nội trong ngày tới cổng trời được nhưng tới nơi đã chiều muộn, mệt và không còn ánh sáng đẹp. Chuyến mẫu hai ngày một đêm là cân bằng nhất: ngày một chạy Hà Nội tới Hà Giang phố, ngày hai sớm qua cổng trời, thung lũng Quản Bạ, rồi tiếp tục Đồng Văn hoặc về. Người mới đi núi nên chọn lịch này thay vì cố một ngày.
Chặng một: Hà Nội lên Hà Giang phố
Chặng dài gần ba trăm cây số, phổ biến nhất là theo cao tốc tới Quang Bình hoặc thẳng Hà Giang nếu lấy trục cao tốc mới, còn ai thích đường phố thì theo QL2 qua Việt Trì, Yên Bái, Tuyên Quang, mỗi nhánh một vẻ. Cao tốc nhanh và an toàn cho phần đầu; đoạn sau rẽ lên đường tỉnh qua chỗ dốc và khúc cua là lúc chuyển sang không khí núi thật sự. Xuất phát trước sáu giờ rưỡi sáng giúp tới Hà Giang phố trước ba giờ chiều, còn nguyên buổi chiều thăm phố cổ nhỏ và ăn tối món vùng cao.
Giữa chặng nên dừng hai lần: một lần đổ xăng và ăn trưa tại Yên Bái hoặc Tuyên Quang, một lần nghỉ ngắn trước đoạn dốc để tay lái hồi phục. Người mới chạy núi hay mắc lỗi chia chặng tham: phần dài tới đây mới là phần nhẹ, còn các cung đèo sau đó tốn sức hơn nhiều.
Chặng hai: Hà Giang phố lên cổng trời
Từ Hà Giang phố theo hướng Bắc Quản Bạ, đường men theo thung lũng, qua các bản người Mông rải rác, rồi bắt đầu leo đèo cổng trời. Đèo không quá dài nhưng có các khúc cua tóc gài và đoạn mặt đường mòn sau mưa. Lên tới cổng trời là điểm ngắm nhìn thung lũng Quản Bạ đẹp nhất: dưới là ruộng bậc thang và hai núi cô tiên tròn trịa, trên là trời và mây. Khung cảnh đẹp nhất vào sáng sớm khi nắng vừa lên và mây còn lắng dưới thung lũng.
Người quen chụp ảnh nên để một tiếng ở đây, vì cổng trời nhìn về hai hướng khác nhau cho hai khung cảnh khác biệt. Sau cổng trời có quán nước nhỏ, hợp điểm nghỉ trước khi tiếp tục hoặc quay đầu.
Thời điểm trong năm nên đi
Mùa đẹp nhất là tháng chín tới tháng mười một: mùa lúa chín làm thung lũng Quản Bạ vàng rực, và thời tiết khô ráo dễ chạy đèo. Tháng ba tư là mùa xanh của mưa phù sa, thung lũng một màu non tơ. Mùa đông có thể gặp sương muối và băng nhẹ trên đèo, người ít kinh nghiệm núi không nên đi khung này. Mùa mưa tháng sáu tháng bảy vẫn đi được nhưng cần xem dự báo kỹ, vì lũ cục bộ và trượt đất ở vùng núi xảy ra sau mưa lớn.
Chuẩn bị xe và bản thân
Xe phổ thông đủ sức đi, miễn lốp còn tốt, thắng ăn chắc và kiểm tra dầu. Đèo nhiều khúc cua xuống dài, người lái quen dùng thắng liên tục nên dừng nghỉ giữa đèo cho má thắng nguội. Người mang theo nên có áo gió, găng tay, và khăn choàng vì trên đèo gió mạnh và lạnh hơn dưới thung lũng nhiều độ. Đồ giá trị giữ theo người khi dừng chụp ảnh ở cổng trời, vì đây là điểm đông qua lại.
Người lái cần giấy phép lái xe và giấy tờ xe theo quy định; khách thuê xe mang theo chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu theo yêu cầu của nơi cho thuê. Không lái sau khi uống rượu bia, kể cả chút rượu ngô ở bản ven đường, vì các cung sau còn đèo dài hơn.
Điểm dừng ăn trên chặng một
Chặng Hà Nội lên Hà Giang phố có ba nhóm điểm dừng đáng ghé. Cụm Việt Trì và Đoan Hùng hợp ăn trưa sớm với bún và gỏi cá gốc Phú Thọ. Cụm Yên Bái có các quán ăn ven QL2 mở cả ngày, đồ đơn giản nhưng nhanh. Cụm Tuyên Quang là chặng được nhiều người ưu tiên vì phố Tuyên Quang có nhiều quán ngon và là điểm đổ xăng cuối trước các chặng núi. Ai đi trục cao tốc thì nên xuống phố giữa chặng để ăn thay vì ăn nhanh ở trạm dừng, vì bữa trưa tốt giúp phần chiều an toàn hơn hẳn.
Mẹo nhỏ là ăn vừa phải chứ không ăn quá no: lái đường dài sau bữa nặng khiến buồn ngủ ở chặng chiều, một trong những nguy hiểm lặng lẽ nhất của cung này.
Sự cố hay gặp và cách xử
Trên cung lên cổng trời, ba sự cố nhỏ hay gặp là thủng lốp bởi đá sắc ven đèo, máy nóng khi leo dốc dài tải nặng, và mưa bất chợt giữa trưa. Thủng lốp thì vá tạm nhờ bộ đồ nghề mini rồi chạy chậm tới thợ gần nhất; máy nóng thì dừng nghỉ nơi bóng mát chéo mười lăm phút, tuyệt đối không mở nắp bình nước khi máy còn nóng; mưa to thì dừng dưới mái, không cố chạy qua các khúc cua ẩm. Các quy tắc an toàn đường núi chi tiết đã được mô tả trong mục an toàn.
Ngoài ra, để ý pin điện thoại và sóng: vài đoạn qua đèo mất sóng, nên tải offline bản đồ trước và báo trước cho homestay giờ dự kiến tới. Việc nhỏ này rất đáng giá khi có bất trắc trên đèo vắng.
Câu hỏi thường gặp
Đi cổng trời Quản Bạ mất bao lâu từ Hà Nội?
Gần ba trăm bốn mươi cây số tổng, chạy một ngày được nhưng nên chia hai ngày, nghỉ đêm Hà Giang phố để sáng hôm sau lên đèo với thể lực tốt nhất.
Nhóm có người mới đi núi nên chia lịch thế nào?
Hai ngày một đêm là tối thiểu, ba ngày nếu muốn thêm Đồng Văn và Mã Pí Lèng. Mỗi chặng đèo chỉ nên đi buổi sáng, khi người lái còn tỉnh.
Có chỗ ăn nghỉ quanh Quản Bạ không?
Thị trấn Quản Bạ có homestay và quán ăn đơn giản, hợp nghỉ trưa hoặc qua đêm nếu lịch trình thong thả. Đặt trước cuối tuần vì homestay vùng này ít phòng.
Đèo cổng trời khó đi không?
Với người quen đường bằng, đèo này vừa sức; khó nhất là khúc cua tóc gài gần đỉnh và đoạn ẩm sau mưa. Đi chậm, vào cua rộng, không vượt xe trên đèo.
Mùa lúa chín tháng mấy đẹp nhất?
Tháng chín đến đầu mười một tùy năm. Trước đi nên hỏi người địa phương hoặc homestay về tiến độ lúa vì mỗi thung lũng chín lệch nhau vài tuần.
Đi một mình có an toàn không?
An toàn nếu giữ đúng nguyên tắc: không chạy đêm, không đi mưa to, báo trước lịch trình và giữ xe ở homestay qua đêm. Đi cùng nhóm vẫn dễ chịu hơn ở vùng đèo.
Tóm lại
Cổng trời Quản Báng xứng đáng với chuyến đi: lịch hai ngày một đêm với đêm nghỉ Hà Giang phố là cách phổ biến và an toàn nhất, khung đẹp nhất là sáng sớm trên đèo nhìn thung lũng, và mùa lúa chín tháng chín mười là thời điểm đáng ghé nhất. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho hành trình lên cổng trời, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn dòng xe phù hợp; mức giá các dòng xe nằm trong bảng giá thuê xe. Ai lần đầu đi Hà Giang nên nói rõ lịch trình để được tư vấn thêm về loại xe bám đường tốt cho mùa và tuyến mình chọn, vì một chiếc xe hợp quyết định nhiều tới cảm giác của cả chuyến đèo.