Mã Pí Lèng đã nổi tiếng với những bức ảnh nắng vàng trên núi đá, nhưng một góc khác ít người nhắc tới lại là lúc mây mưa trôi ngang đèo: thung lũng Nho Quế chìm trong mây trắng, những dãy đá nhô lên như hòn đảo. Bài này thuộc chùm du lịch vùng Lạng Sơn và Hà Giang trong mục du lịch, trả lời câu hỏi góc chụp mưa ở đèo có đáng thử không, chỉ rõ thời điểm và góc đẹp nhất, kèm các lưu ý an toàn riêng cho người đi xe máy. Kinh nghiệm di chuyển trên đường núi ẩm được mô tả trong mục cung đường, còn mẹo lái an toàn khi trời xấu nằm trong mục kinh nghiệm.
Câu trả lời nhanh
Có, đáng thử, với điều kiện đúng thời điểm và đứng đúng chỗ. Mưa ở Mã Pí Lèng thường là mưa rào ngắn kèm mây thấp, và ngay sau khi tạnh là khung cảnh đẹp nhất trong ngày: mây trôi dưới chân núi, ánh sáng dịu, núi đá nổi bật hơn lúc nắng gắt. Góc đẹp nhất là đoạn đèo nhìn xuống hẻng Nho Quế về phía xã Pả Vi, nơi thung lũng mở rộng và mây dễ dồn. Điều kiện là bạn có áo mưa chất lượng, không đứng sát mép đèo lúc mưa to, và sẵn sàng chờ mười lăm phút sau mưa.
Vì sao mây mưa ở Mã Pí Lèng đặc biệt
Đèo nằm ở độ cao quanh một nghìn năm trăm mét, hai bên là vách núi đá vôi và thung lũng sâu. Khi mưa tới, hơi nước dồn lên theo thung lũng Nho Quế và ngưng tụ ở sườn đèo, tạo các lớp mây dày chuyển động liên tục. Khác với mây buổi sáng thường tan nhanh khi nắng lên, mây sau mưa dồn thành dải và trôi rất gần tầm mắt của người đứng trên đèo, nên chụp được cảm giác mây ngay dưới chân, điều mà góc nắng bình thường không có.
Nhiều nhiếp ảnh gia lên đèo nhiều lần chỉ để bắt đúng một buổi sau mưa như vậy, vì ảnh mây trôi dưới núi đá là kiểu ảnh khó gặp ở cung đường nào khác của vùng phía bắc. Ai không mang máy chuyên thì điện thoại vẫn chụp được, miễn là canh đúng lúc mây mở.
Thời điểm mưa hay gặp và dự báo
Mùa mưa ở Hà Giang kéo dài từ tháng năm tới tháng chín, thường có mưa rào buổi chiều và mưa kéo dài đêm về sáng. Khung thời gian tốt để săn ảnh mây là sau cơn rào đầu chiều, khoảng hai giờ tới bốn giờ chiều, khi mưa vừa tạnh mà ánh sáng vẫn còn. Buổi sáng sau mưa đêm cũng cho mây dày, nhưng có khi mưa kéo dài làm mây úng không mở kịp. Trước khi lên đèo nên xem dự báo cho huyện Mèo Vạc, và nếu dự báo mưa cả ngày thì đổi lịch, vì mưa liên tục không cho góc mây đẹp mà chỉ cho sạt lở và sương mù.
Các góc chụp đẹp sau mưa
Góc một là đoạn đèo cổ nhìn xuống hẻng tàu, nơi mây theo thung lũng dồn lên. Góc hai là vị trí cổng chào Mã Pí Lèng nhìn về phía Pả Vi, thung lũng rộng và mây dễ bức trôi ngang. Góc ba là đoạn giữa đèo nhìn về phía Đồng Văn, cho khung mây phía xa cùng các dãy núi đá tầng tầng. Ba góc này cách nhau vài cây số chạy xe, nên dễ đi thử cả ba trong một buổi chiều sau mưa và chọn khung đẹp nhất theo hướng mây lúc đó.
Lưu ý nhỏ về kỹ thuật: trời sau mưa ánh sáng thấp, nên chỉnh máy để sáng có phần cân bằng lại, tránh để đá xám lì hoặc trời trắng bệt. Nếu mây còn chuyển động nhanh, chụp liên tục vài khung trong một phút thường bắt được tư thế mây đẹp hơn chờ đúng một khoảnh khắc.
An toàn khi đứng ven đèo lúc mưa
Đây là phần quan trọng nhất của bài. Mưa làm mép đèo trơn và đất đá ở lề đường dễ trượt, nên tuyệt đối không đứng sát mép hoặc lội xuống taluy để tìm góc. Đỗ xe phải sát lề trong, tắt máy và khóa cổ, không đỗ trên khúc cua mù. Mưa to kèm sấm thì tránh đứng cạnh các cây đơn lẻ hoặc cột kim loại cao. Nếu sương mù dày tới mức thấy dưới mười mét, nên dừng hẳn ở điểm có mái hoặc quán gần đèo, vừa an toàn vừa tiện chờ mây mở.
Đường đèo ẩm còn có đá rơi nhỏ sau mưa, nên khi chạy lại các khúc cua cần chậm hơn bình thường. Người thuê xe máy nên báo cho nơi cho thuê biết dự định qua đèo trong ngày mưa để được tư vấn thêm; mọi tình huống trên đường nên xử lý theo nguyên tắc đã mô tả trong mục an toàn.
Chuẩn bị cho buổi chụp mưa
Đồ quan trọng nhất là áo mưa dài chất liệu tốt, mũ bảo hiểm có kính rõ, găng tay chống nước, và bịch nilon để máy ảnh hoặc điện thoại. Xe cần lốp tốt, thắng ăn, và nếu đi mùa mưa thì nên chọn xe số hơn xe ga vì thắng và bám đường ổn hơn trên đèo ẩm. Mang theo khăn lau và một bộ quần áo khô dự phòng trong ba lô, vì chụp mưa xong người ướt thì các chặng sau dễ lạnh. Một bình nước nóng nếu có cũng giúp sau buổi đứng mưa rất nhiều.
Cũng nên nhớ cửa hàng và quán ở đỉnh đèo thưa, nên ăn no và đổ xăng đầy tại Đồng Văn hoặc Mèo Vạc trước khi lên. Vùng đèo vài đoạn mất sóng, báo trước người nhà lịch trình để không lo liên lạc.
Cuối cùng là khung giờ về: nếu bạn săn ảnh chiều sau mưa thì nên rời đèo trước hoàng hôn, vì đường đèo về Đồng Văn buổi tối sương lên nhanh và đèn xe chiếu kém trên mặt đường ẩm. Về sớm cũng tiện ghé quán nóng ở phố cổ Đồng Văn ăn món ấm bụng rồi mới tính tiếp lịch trình đêm, vừa hồi sức vừa tránh chạy đèo trong điều kiện tệ nhất trong ngày.
Câu hỏi thường gặp
Mưa to quá có nên lên đèo không?
Không. Mưa to kèm sương mù thì không có góc đẹp mà chỉ có rủi ro. Hãy chờ sau rào, thường mười lăm phút tới một tiếng là mây mở.
Chụp bằng điện thoại có ổn không?
Ổn, vì ảnh mây ở đây đẹp nhờ khung cảnh chứ không cần ống kính chuyên. Lau kính ống kính thường xuyên vì mưa gió bám nước rất nhanh.
Góc chụp mưa khác góc chụp nắng chỗ nào?
Góc mưa ưu tiên chỗ thấy được dòng mây trôi theo thung lũng, thường nhìn xuống hẻng Nho Quế. Góc nắng ưu tiên độ tương phản núi đá với trời xanh, thường nhìn về hướng đông buổi sớm.
Đi mùa nào dễ gặp mây đẹp nhất?
Tháng năm tới tháng bảy, mùa mưa rào ngắn nhưng thường xuyên, dễ gặp buổi chiều mây dồn. Tháng chín mưa ít dần, mây đẹp vào buổi sáng sớm sau mưa đêm.
Qua đèo lúc mưa có cần xe riêng không?
Xe máy tự lái vẫn thuận vì dừng chụp linh hoạt, miễn là người lái quen đường núi. Nếu không chắc tay lái thì nên chờ trời tạnh hẳn hoặc đi cùng người quen đường.
Đứng ven đèo chụp ảnh có bị cấm không?
Không có lệnh cấm chụp, nhưng phải đỗ xe đúng lề và không vượt qua lan can hoặc mép taluy. An toàn của người đứng luôn quan trọng hơn bất kỳ bức ảnh nào. Nếu đi nhóm, hãy phân công một người canh xe và quan sát đường thay vì để cả nhóm say mê ống kính cùng lúc.
Tóm lại
Góc chụp mưa ở Mã Pí Lèng rất đáng thử: mây trôi dưới chân núi đá là khung cảnh hiếm gặp, đặc biệt trong mười lăm phút tới một tiếng sau cơn rào. Điều kiện là canh đúng thời điểm, chọn góc nhìn về hẻng Nho Quế, chuẩn bị áo mưa và đồ bảo máy, và tuyệt đối giữ an toàn khi đỗ xe cũng như đứng ven đèo. Ai từng đứng trên đèo sau một cơn rào và nhìn dòng mây trôi ngang dưới chân đều đồng ý rằng khoảnh khắc đó xứng đáng với công phép chuẩn bị, và đây là trải nghiệm nên thử ít nhất một lần trong các chuyến Hà Giang. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho hành trình Hà Giang mùa mây, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn dòng xe phù hợp; mức giá các dòng xe nằm trong bảng giá thuê xe.