Chùa Hương không chỉ là một điểm hành hương nổi tiếng của vùng Hà Nội, mà còn là một quần thể cảnh quan hiếm có: núi đá vôi xanh rì, dòng suối chảy len lỏi giữa núi, những ngôi chùa ẩn trong hang động và con đường đò xuyên thung. Ai đi một lần cũng mang về hàng trăm tấm ảnh, nhưng để ngắm được trọn vẹn những khung cảnh đặc sắc nhất, bạn cần biết xem gì, ở đâu và vào lúc nào. Bài viết này điểm lại từng khung cảnh tiêu biểu của Chùa Hương theo đúng thứ tự bạn sẽ gặp trên hành trình, kèm thời điểm đẹp trong năm và vài lưu ý thực tế cho người đi bằng xe máy.
Câu trả lời nhanh
Ba khung cảnh đặc sắc nhất của Chùa Hương nằm cạnh nhau trên cùng một hành trình: dòng suối Yến in bóng núi với những chiếc thuyền nan chở khách, quần thể chùa Thiên Trù nằm giữa thung lũng cây xanh, và động Hương Tích với vòm hang rộng mở ra những nhũ đá rủ xuống. Xuyên suốt cả tuyến là màu xanh của núi rừng Hương Sơn, thay đổi theo mùa: mưa thì mây phủ lưng chừng núi, nắng ráo thì núi đá hiện rõ từng vách. Nếu chỉ có một ngày, hãy đi sớm để bắt ánh sáng nhẹ trên suối, dành buổi trưa cho chùa Thiên Trù, và giữ quãng chiều cho hang động, khi số khách vãn cảnh thường thưa hơn.
Suối Yến và đoạn đò xuyên núi
Hình ảnh được in trong trí nhớ của hầu hết du khách đến Chùa Hương là con đò nan trên suối Yến. Suối không rộng, nước trong xanh quanh năm, hai bên là vách núi đá vôi phủ rừng. Thuyền nan đi chậm, tối thiểu là một quãng đủ dài để bạn ngắm từng khúc cua mở ra khung cảnh mới: chỗ là rặng cây nghiêng xuống mặt nước, chỗ là bờ đá lởm chởm với rêu xanh, chỗ là xa xa một góc chùa thấp thoáng sau tán lá. Vì thuyền đi chậm và dòng suối quanh co, đoạn đò này chính là nơi cho ra nhiều ảnh đẹp nhất trong cả hành trình.
Vài lưu ý nhỏ để tận hưởng khung cảnh này trọn vẹn. Chọn chuyến sớm nếu đi vào mùa lễ hội, vì khi đông thuyền, mặt suối nhộn nhạo theo một cách khác, đông đúc hơn, mất đi vẻ tĩnh lặng vốn là hồn của suối Yến. Nếu được, hãy ngồi đầu thuyền hoặc cuối thuyền, hai vị trí cho góc nhìn rộng nhất và không bị che bởi hàng ghế. Cuối cùng, mặc áo phao theo hướng dẫn, giữ điện thoại chắc tay khi chụp, vì gió thổi từ suối rất dễ làm tay rung.
Chùa Thiên Trù giữa lòng thung lũng
Bước xuống thuyền, bạn đến chùa Thiên Trù, ngôi chùa chính của quần thể Hương Sơn, nằm gọn trong một thung lũng nhỏ được vây bọc bởi núi ba phía. Khung cảnh ở đây mang hơi hướng khác với suối: yên tĩnh, có cây cổ thụ, có sân gạch rộng và khói hương thoảng. Sân chùa là điểm ngắm toàn cảnh dãy núi bao quanh, nhất là vào sáng sớm khi ánh nắng vừa tràn qua vách đá, rọi vào thung lũng còn đọng sương. Vài bước nữa là vườn tháp và những dãy hành lang cũ, nơi ánh sáng xuyên qua khe gạch tạo các vệt sáng dài rất hợp để chụp ảnh phong cách trầm mặc.
Nhiều khách chỉ dừng chùa Thiên Trù vài phút để lên đường tiếp, nhưng nếu hành trình của bạn không quá gấp, đây là chỗ nên ngồi lại lâu nhất trong cả tuyến. Một chỗ nghỉ giữa núi, có nước chè, có bóng cây, giúp bạn lấy lại sức trước quãng leo núi phía sau, và cũng là dịp hiếm hoi được cảm nhận không gian chùa khi vắng khách. Cảnh chùa vào buổi chiều muộn cũng rất đáng chờ: nắng xiên qua tán cây, sân chùa dịu hẳn xuống, khác hẳn nhộn nhịp giữa trưa.
Đường lên và động Hương Tích
Từ chùa Thiên Trù lên động Hương Tích, bạn có ba lựa chọn: đi bộ theo đường đá, đi cáp treo, hoặc kết hợp cả hai chiều. Cả ba cách đều cho khung cảnh riêng. Đường đá uốn theo sườn núi qua những rặng cây, chỗ nào quang đãng thì nhìn xuống thấy thung lũng và mái chùa nhỏ phía dưới; cáp treo thì đưa bạn ngang lưng núi, nhìn suối Yến từ trên cao như một dải lụa. Người thích chụp ảnh thường chọn đi bộ một chiều để kịp dừng ở những khúc cua đẹp, và quay về bằng cáp treo để nhìn toàn cảnh từ trên xuống.
Động Hương Tích là phần thưởng của cả hành trình. Cửa động rộng mở ra tự nhiên trong vách núi, phía trước là khoảng sân đá ngắm toàn cảnh thung lũng, phía trong là không gian hang động với nhũ đá rủ xuống từ trần. Ánh sáng trong hang nhờ đèn công nghệ thấp, đủ để thấy từng lớp nhũ đá mà vẫn giữ được chất mờ ảo đặc trưng của động. Ba khung cảnh nên lưu ý trong hang: cửa động nhìn ra thung lũng, vòm nhũ đá gần lối vào, và các nhũ đá sâu bên trong nơi ít ánh sáng nhất. Chiều muộn, khi số khách giảm, không gian hang vắng và mát, là lúc cảm giác của hang động rõ nhất.
Khung cảnh theo từng thời điểm trong năm
Cảnh Chùa Hương thay đổi rõ theo mùa. Mùa xuân, trùng với lễ hội từ khoảng đầu tháng hai âm lịch trong khoảng hai tới ba tháng, là lúc rừng Hương Sơn xanh non nhất, hoa nở rải rác trên vách đá, và dòng suối Yến đầy nước sau mùa khô. Đây cũng là mùa đông đúc nhất, khung cảnh tươi nhưng để ngắm được chỗ vắng bạn phải đi thật sớm hoặc vào ngày thường.
Mùa hè, núi rừng xanh đậm, suối trong, trời dài hơn cho hành trình, nhưng nắng trưa gay gắt trên quãng leo núi, nên khung cảnh đẹp dồn vào sáng sớm và chiều muộn. Mùa thu, trời ráo, nắng vàng nhẹ, không khí trong lành, dòng suối êm hơn, thường vắng khách nhất, là thời điểm được nhiều người ưa để ngắm cảnh tĩnh lặng. Mùa đông se lạnh có ngày mây phủ lưng chừng núi tạo khung cảnh mờ ảo hiếm gặp, nhưng trời ngắn và có hôm mưa lất phất, cần tính giờ kỹ. Nếu bạn định ghép Chùa Hương trong một hành trình nhiều cung gần đó, các tuyến di chuyển bằng xe máy được tổng hợp trong chủ đề Ba Vì, Hòa Bình, Mai Châu, Mộc Châu sẽ giúp bạn xếp lịch hợp lý.
Đi Chùa Hương bằng xe máy nên lưu ý gì
Chùa Hương nằm tại xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, cách trung tâm Hà Nội khoảng sáu mươi mấy cây số về phía tây nam. Đi bằng xe máy cho bạn sự chủ động về giờ giấc, đặc biệt khi muốn đến sớm để ngắm suối Yến trước khi thuyền đông. Tuyến đường chủ yếu là đường lớn, đoạn cuối có phần đường đèo nhẹ qua vùng núi đá vôi, mặt đường có chỗ xói lở sau mưa nên giảm tốc và giữ khoảng cách với xe phía trước. Mùa lễ hội, bãi xe gần bến đò khá đông, nên đi sớm vừa dễ gửi xe, vừa kịp chuyến thuyền đầu.
Về chuẩn bị, mang theo nước, mũ, áo mưa mỏng phòng khi mưa rào, và giày bệt có độ bám vì quãng leo lên hang có nhiều bậc đá ẩm. Nếu bạn chưa quen chạy xe trên tuyến đường này, các bài kinh nghiệm thuê xe và đi đường dài có sẵn nhiều lưu ý cho người mới, từ cách kiểm tra xe trước khi nhận đến cách phân bổ thời gian trên hành trình. Với khách muốn đi trọn một ngày bằng xe máy từ Hà Nội, chỉ cần đặt báo thức sớm, và nhớ hỏi trước cửa hàng về giờ trả xe để không bị tính trễ khi về.
Các câu hỏi thường gặp
Thời điểm đẹp nhất trong ngày để ngắm cảnh là lúc nào? Sáng sớm cho suối Yến và thung lũng chùa, chiều muộn cho hang động và hành trình quay về. Giữa trưa nắng gắt và đông khách, cảnh vẫn đẹp nhưng khó tìm được khung hình vắng.
Đi mùa lễ hội có đáng không? Mùa xuân cảnh đẹp nhất trong năm nhưng cũng đông nhất. Nếu bạn thích không khí hội hè thì rất đáng; nếu muốn ngắm cảnh yên tĩnh, nên chọn ngày thường hoặc mùa thu.
Nên đi bộ hay đi cáp treo lên động? Đi bộ một chiều cho những khung cảnh ven đường, cáp treo cho góc nhìn từ trên cao. Nhiều người đi bộ lên và cáp treo về để đủ sức chờ ngắm cảnh cửa động.
Chỗ nào chụp ảnh đẹp nhất? Trên thuyền nan ở suối Yến, sân chùa Thiên Trù vào sáng sớm, cửa động Hương Tích nhìn ra thung lũng. Ba điểm này cho ra ảnh đặc trưng nhất của Chùa Hương.
Ngày mưa đi có được không? Được, nhưng đường đá trơn và thuyền vẫn chạy khi mưa nhỏ. Mưa lại cho khung cảnh mây phủ núi hiếm gặp; chỉ cần trang bị áo mưa và giày bám tốt.
Tóm lại
Những khung cảnh đặc sắc nhất ở Chùa Hương gắn liền với chính hành trình của bạn: đò nan trên suối Yến, thung lũng chùa Thiên Trù, đường lên núi và vòm nhũ đá của động Hương Tích. Chọn đúng thời điểm trong ngày và trong năm, bạn sẽ thấy mỗi điểm dừng mang một vẻ riêng, từ tĩnh lặng đến hùng vĩ. Nếu bạn cần thuê xe máy cho chuyến đi này và muốn biết dòng xe nào phù hợp cung đường Mỹ Đức, hãy liên hệ trực tiếp Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo để được tư vấn nhanh. Bạn cũng có thể tham khảo thêm các điểm đến lân cận trong chuyên mục du lịch quanh Hà Nội để ghép thành hành trình trọn ngày.