Mù Cang Chải là huyện vùng cao của Yên Bái, nổi tiếng nhất ở Tây Bắc nhờ ruộng bậc thang, và cung đường vòng qua huyện khác với các tuyến khác ở chỗ cảnh đẹp nằm dọc suốt tuyến, không tập trung ở một điểm. Bài này thuộc chùm cung đường Tây Bắc xa trong mục cung đường, nói rõ cung đường vòng qua Mù Cang Chải có gì khác, từ đèo Khâu Phạ tới các thôn ruộng bậc thang, cách chọn hướng đi vòng và lưu ý an toàn. Kinh nghiệm chạy cung vùng cao khác xem tại mục du lịch, gần đó đã có bài về các điểm dừng chụp ảnh trên đường lên Tà Xùa.
Câu trả lời nhanh
Điểm khác của cung vòng qua Mù Cang Chải nằm ở ba thứ. Thứ nhất là ruộng bậc thang ôm quanh co theo triền núi, trải dài nhiều km chứ không gói trong một thôn, chạy chậm là thấy cảnh đổi liên tục. Thứ hai là đèo Khâu Phạ, đèo dài và cao vào bậc nhất vùng núi phía Bắc, đường xéo qua nhiều tầng mây, khúc cua dày đặc và tầm nhìn mở rộng cả một vùng. Thứ ba là cách đi vòng, từ hướng Sơn La lên rồi vòng qua huyện sang Lai Châu để rớt xuống Sa Pa hoặc ngược lại, nhờ vậy không phải chạy lại đường cũ mà vẫn gom được đủ đèo, ruộng và thôn bản. Đi cung này nên dành từ hai đến ba ngày, đi chậm, dừng nhiều, và luôn kiểm tra phanh lẫn lốp trước các chặng đèo dài.
Đèo Khâu Phạ và đoạn lên đỉnh
Đèo Khâu Phạ là phần mà nhiều người nhớ nhất của cung Mù Cang Chải, đèo dài chừng ba mươi km, tráng nhựa nhưng quanh co liên tục, leo từ lòng thung lên sát đỉnh núi. Điểm khác so với các đèo khác là khúc cua số lượng dày mà bán kính hẹp, nhiều khúc tầm nhìn bị vách núi chắn, vì vậy khi chạy phải vào cua chậm, giữ đúng làn của phần đường bên mình và không ôm cua cắt vạch. Sáng sớm đèo hay có mây nằm giữa lưng chừng, chạy lên trên đỉnh nhìn xuống thấy mây trắng dưới thung, chiều tối thì mây dâng lên phủ cả mặt đường, hai khung giờ này đẹp nhưng cũng cần giảm tốc hơn vì ẩm trơn. Các điểm dừng ngắm cảnh trên đèo chỉ nên chọn chỗ biển báo cho phép hoặc đoạn bằng có lề rộng, không dừng giữa khúc cua mù.
Về kỹ năng, xuống đèo nên về số thấp cho xe tua cao, hạn chế bóp phanh liên tục vì phanh nóng giảm hiệu quả trên đèo dài, khoảng cách với xe phía trước để rộng hơn đường bằng. Xe số thì chọn đúng số, xe tay ga cũng nên về số thấp nếu có, đồng thời thỉnh thoảng dừng cho máy nguội bớt. Trên đèo có xe tải và xe khách chạy tuyến đêm, gặp xe ngược chiều ở khúc cua hẹp thì ôm sát lề bên mình, nhường phần đường cho xe nặng. Mọi nguyên tắc chung về chạy đèo an toàn xem tại mục an toàn.
Ruộng bậc thang trải dài suốt tuyến
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải được nhiều người biết tới qua các mùa lúa, điểm khác với các vùng khác là ruộng chạy dọc theo tuyến chính liên tục, có thôn chỉ vài chục nóc nhà xen giữa các tầng ruộng. Tháng chín khi lúa chín, cả triền núi chuyển sang vàng, ánh nắng chiếu nghiêng làm từng tầng ruộng nổi rõ độ cao, đây là lúc đẹp nhất trong năm và cũng là lúc đông xe nhất trên tuyến. Mùa gặt, người dân cắt lúa từng dải, cảnh người làm trên ruộng cùng khói nấu cơm ven thôn tạo nên các khung ảnh đặc trưng, dừng ở thôn phải hỏi thăm trước khi đi sâu vào ruộng vì đường mòn ruộng trơn và dễ sạt.
Các thôn ven đường là điểm dừng nên có trong lịch trình, nơi đây có quán nhỏ bán nước và đồ ăn nhẹ, có nhà dân cho gửi xe để đi bộ ra các góc ngắm ruộng. Gửi xe nên hỏi giá trước, giữ chìa khóa và lấy lại đúng giờ hẹn, mùa đông cần tránh về tối vì đường thôn tối nhanh dưới mù. Chụp ảnh người dân và trẻ nhỏ trong thôn cũng cần hỏi trước, dân vùng cao hiếu khách nhưng nên tôn trọng, không bám theo xin ảnh gây khó chịu, kinh nghiệm du lịch vùng cao có thể xem thêm tại mục du lịch.
Đi vòng qua Mù Cang Chải theo hướng nào
Cung vòng phổ biến nhất là từ Hà Nội chạy lên hướng Sơn La, ghé các huyện trên đường, rồi rẽ lên Mù Cang Chải từ chân huyện, sau khi qua đèo Khâu Phạ là vào địa bàn huyện, chạy tiếp qua các xã ruộng bậc thang rồi vòng sang Lai Châu và cuối cùng rớt xuống Sa Pa hoặc về qua Lào Cai. Chạy ngược hướng Sa Pa trước rồi Mù Cang Chải sau cũng được, ưu điểm là chặng đèo lớn được đi vào sáng sớm khi trời mây đẹp và ít xe. Cách đi vòng giúp không lặp đoạn đường nào, mỗi ngày một dạng cảnh, quãng đường mỗi chặng vừa sức cho xe máy phổ thông nếu xuất phát sớm.
Khi tính giờ, nên hoàn tất chặng đèo trước chiều muộn vì mù dày nhanh ở vùng cao, đến thôn trước tối để kịp chỗ trọ, và luôn giữ lại một hai giờ dự phòng cho dừng chụp hay sự cố nhỏ. Xe cần kiểm tra nước làm mát hoặc gió mát, xiết buồng, căng đúng áp suất lốp trước chuyến, mang theo bộ cơ khí nhỏ, ruột xe dự phòng và bơm mini, các trạm sửa trên vùng cao thưa hơn đồng bằng. Gợi ý lộ trình qua Tà Xùa gần đó đã có bài riêng về các điểm dừng chụp ảnh, muốn xem nhiều tuyến khác thì vào mục cung đường.
Thời điểm đẹp và thời tiết trên cung
Mùa lúa chín quanh tháng chín là thời điểm đẹp nhất, ruộng vàng hai bên đường, trời ít mưa hơn giữa mùa hạ, chụp ảnh và ngắm cảnh đều tốt, nhược điểm là khách đông, trọ và quán khá kín chỗ nên cần đặt trước. Mùa xuân khi người dân tra lúa, ruộng ngập nước như gương soi trời, đây là khung thứ hai được săn nhiều, trời vẫn còn lạnh ở vùng cao nên cần đồ giữ ấm. Mùa mưa từ tháng năm tới tháng bảy có lúc ruộng xanh mướt nhưng mưa và sạt lở làm đường trơn, phải theo dõi dự báo trước khi đi và tránh chạy đèo trong mưa to. Mùa đông thì mù dày, đi được nhưng hạn tầm nhìn, khung mây trên đèo lại rất đẹp với ai biết canh giờ và đi chậm.
Lưu ý an toàn và chuẩn bị xe cho cung vòng
Chạy cung vòng qua Mù Cang Chải đòi hỏi xe tốt và người tỉnh táo, trước chuyến nên bảo dưỡng tổng thể, thay dầu, kiểm phanh, căng lốp và mang lốp sửa, mũ bảo hiểm đạt chuẩn là bắt buộc. Trên đèo giữ tốc thấp, không vượt xe ở khúc cua không thấy đường, bật đèn cả ngày mù và chạng vạng tối, nghỉ giải lao mỗi một hai tiếng để tay chân bớt tê. Về giấy tờ, xe trên năm mươi cc cần bằng lái phù hợp theo quy định, và tuân thủ tốc độ trên đèo vì nhiều khúc cua có biển báo hạ tốc. Về quy định xử phạt vi phạm giao thông đường bộ, xem phần nguồn tham khảo cuối bài.
Câu hỏi thường gặp
Cung vòng qua Mù Cang Chải đi mấy ngày là vừa?
Hai đến ba ngày là vừa, một ngày chạy chặng đèo, một ngày thong thả ở các thôn ruộng, ngày còn lại nối sang tỉnh khác rồi về.
Tháng mấy ruộng bậc thang Mù Cang Chải đẹp nhất?
Khoảng tháng chín khi lúa chín là đẹp nhất, tháng năm sáu ruộng ngập nước như gương soi trời cũng rất ra ảnh, mỗi mùa một vẻ.
Đèo Khâu Phạ có khó chạy cho người mới không?
Khó hơn các đèo thông thường vì cua dày và dài, người mới nên chạy chậm, không bám sát xe trước và chỉ dừng ở chỗ cho phép.
Trên cung có chỗ gửi xe để đi bộ vào ruộng không?
Có, các thôn ven đường có nhà dân và quán nhỏ nhận gửi xe, nên hỏi giá trước, giữ chìa và quay về đúng giờ hẹn.
Đi mùa mưa có được không?
Được nhưng cần theo dõi dự báo, tránh chạy đèo trong mưa to vì trơn và ngập, nên đi nhóm và mang đồ mưa đầy đủ.
Đêm trên cung có mù dày không?
Khung chiều tối và sáng sớm mù dày nhất, không nên chạy ban đêm, về tới thôn trước khi trời tối hẳn là an toàn nhất.
Xe máy phổ thông chạy nổi cung này không?
Chạy nổi nếu xe được bảo dưỡng tốt, phanh và lốp đạt, đi số thấp trên đèo, và đừng ép chặng quá dài trong một ngày.
Nguồn tham khảo
Mô tả cung đường, đèo và ruộng bậc thang Mù Cang Chải dựa trên đặc điểm phổ biến của địa hình vùng cao Tây Bắc, có thể đối chiếu với nguồn báo chí chính thống. Về quy định giao thông đường bộ, tham khảo Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Tóm lại
Cung đường vòng qua Mù Cang Chải khác ở ruộng bậc thang trải dài suốt tuyến, đèo Khâu Phạ dài quanh co và cách đi vòng nối nhiều tỉnh mà không lặp đường, nên đi hai ba ngày vào mùa lúa chín. Muốn thuê xe máy chạy cung này, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, thông tin chi tiết xem tại trang bảng giá thuê xe máy.