Y Tý là bản vùng cao thuộc huyện Bát Xát, Lào Cai, nổi tiếng mây mù quanh năm và các cung đường đèo dốc quanh co, từ Hà Nội lên phải đi trọn một ngày đường mới tới nơi. Bài này thuộc chùm cung đường Tây Bắc xa trong mục cung đường, trả lời câu hỏi đường từ Hà Nội vào Y Tý đoạn nào khó đi, để người đi xe máy biết trước phần nào cần giữ tay ga và phần nào được thở phào. Về chặng kết nối cùng vùng, đã có bài về các điểm check-in dọc cung đường lên Bắc Hà, còn kỹ năng giữ an toàn khi chạy đèo nằm trong mục an toàn.
Câu trả lời nhanh
Chặng dài từ Hà Nội theo quốc lộ lên hướng Lào Cai vốn lớn, xe tải đông nhưng mặt đường rộng, khó đi chủ yếu ở khúc cua và đoạn qua thị trấn. Phần khó nhất của chuyến nằm ở hai chặng cuối, một là đoạn đường từ trục chính rẽ vào huyện Bát Xát, nhỏ hơn, xe tải thưa, đường vòng nhiều hơn, hai là đèo A Lù, cung đèo quanh co nổi tiếng đưa từ cao độ thấp lên vùng Y Tý, cua gấp liên tục, tầm nhìn ngắn, và thời tiết mây mù thay đổi rất nhanh. Đoạn cuối vào bản Y Tý là đường nhỏ asphalt hoặc bê tông liên thôn, trơn khi mưa và hẹp chỉ vừa một xe. Ai ít chạy đèo nên khởi hành sớm để qua đèo trong ban ngày trời sáng, tuyệt đối tránh chạy đèo ban đêm, và canh dự báo mưa sương mù trước chuyến đi.
Phân chia cung đường từ Hà Nội lên Y Tý
Tính từ Hà Nội, chuyến đi chia ba phần rõ rệt. Phần một là chặng quốc lộ hướng tây bắc, đường to, làn rộng, phần lớn đi được tốc độ ổn, các điểm cần chú ý là các ngã tư lớn có xe rẽ, các đoạn qua thị trấn đường co lại và người đi bộ đông, và luồng xe tải container chạy nhanh. Phần hai bắt đầu từ khi rẽ trục chính lên hướng Bát Xát, đường nhỏ dần, hai làn không vạch rõ, mặt đường xấu hơn từng đoạn, xe ngược ít nhưng thường là xe tải gỗ hoặc xe khách liên tỉnh. Phần ba là đèo A Lù và các đường bản, đây là phần khó nhất cả về địa hình lẫn thời tiết, mây mù dày quanh năm khiến tầm nhìn nhiều khi dưới vài chục mét, và nhiệt độ chênh so với đồng bằng rất lớn. Cách chia này giúp ai lên kế hoạch nghỉ và đổ xăng đúng chỗ, vì mỗi phần có nhịp đường khác nhau.
Đèo A Lù vì sao khó
Đèo A Lù là điểm nhấn và cũng là điểm khó nhất của cung đường vào Y Tý. Độ dốc lớn, cua tóc quai đủ loại, loại cua gấp một trăm tám mươi độ mà người lái phải vào cua hai lần, và liên tục dốc lên không có đoạn nghỉ tay. Tầm nhìn là vấn đề số một, khúc cua này không thấy khúc cua kia, sương mù trên đèo quanh năm dày đặc, có ngày trăm mét cuối của mình cũng chỉ thấy lờ mờ. Mặt đường đèo có đoạn asphalt mòn trơn, có đoạn bị mưa xối thành ổ gà, thêm rêu bám mép đường ẩm thấp. Chạy đèo A Lù an toàn dựa vào ba việc, số thấp để hãm, không phanh gấp ở dốc, còi và đèn cốt báo hiệu trước mỗi khúc cua mù, và tốc độ chậm đủ để dừng lại được trong khoảng tầm nhìn hiện có. Với người mới chạy đèo, nên tập ở các cung gần hơn trước khi thử A Lù.
Đoạn cuối vào bản Y Tý
Rời đèo, cung đường vào bản là liên thôn nhỏ, mặt bê tông hoặc asphalt mỏng, rộng chỉ vừa một xe máy, hai bên là rừng và ruộng bậc thang, đẹp nhưng không có chỗ né khi gặp xe ngược chiều. Quy tắc ở đường bản là xe đi xuống nhường xe đi lên, tiếng còi xin đường là ngôn ngữ chung, và khi gặp trời mưa thì đoạn đất trơn cuốn theo nên đi thật chậm, nhịp bước chân là nhịp an toàn. Bản Y Tý có mây tràn rất nhanh, một lúc trời trong, mười phút sau mây trắng ngập hết đường, lúc đó bật đèn cốt, chạy sát lề phía núi, và nếu mây quá dày thì dừng tại nhà dân ven đường đợi nắng rách mây. Cung bản vắng quán, nhớ đổ xăng và mang theo nước, đồ ăn nhẹ, vì đoạn cuối vài chục km không có hàng quán đều đặn như trục chính.
Thời tiết và khung giờ an toàn
Y Tý nằm ở cao độ lớn, thời tiết khác Hà Nội rõ rệt, mùa hè mát và mưa dông nhiều vào chiều, mùa đông rét đậm và hay có băng giá trên đèo, các tháng cuối năm sương mù dày nhất. Khung giờ an toàn nhất để qua đèo là sáng đến đầu chiều, sáng trời thường trong hơn, và lên trước khi mây dày. Chiều muộn trên đèo A Lù vừa tối nhanh vừa mây mù dày, nếu chuyến đi bị trễ thì nên nghỉ tại thị trấn dưới đèo, sáng sớm hôm sau mới lên, thay vì đánh liều chạy trong mây tối. Trước chuyến đi, xem dự báo cả mưa lẫn sương mù cho khu Lào Cai, và hỏi lại người địa phương ở chặng nghỉ, vì thời tiết vùng cao đổi theo giờ chứ không theo ngày.
Xe và chuẩn bị cho cung đường này
Xe chạy lên Y Tý nên là xe số phổ thông, máy khỏe, phanh tốt, bánh còn hoa cao, xe ga cũng đi được nhưng phần đèo dốc dài dễ làm máy nóng, phải nghỉ máy giữa chặng. Trước chuyến đi kiểm tra phanh, độ căng dây, nhớt, đèn cả cốt lẫn phanh, và mang theo dụng cụ sửa sinh hoạt, bơm nhỏ nếu có. Đồ ấm mang theo quanh năm, trên đèo mùa hè trưa nắng nhưng chiều mây về là se lạnh, mùa đông thì cần găng kín, mũ trùm, giữ nhiệt. Giấy tờ mang theo theo thỏa thuận khi thuê xe, và nên báo trước với chủ xe về lịch trình vùng cao để được tư vấn dòng phù hợp. Muốn thuê xe máy cho cung đường lên Y Tý, trao đổi trước với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, mức giá từng dòng xem tại trang bảng giá thuê xe máy.
Câu hỏi thường gặp
Đường từ Hà Nội vào Y Tý đi mất bao lâu?
Trọn một ngày đường nếu đi thẳng, nên chia đôi với nghỉ đêm tại trục chính hoặc gần chân đèo, sáng hôm sau lên bản để kịp trời đẹp.
Đoạn nào khó đi nhất trên cung đường vào Y Tý?
Đèo A Lù là khó nhất, cua gấp dốc lớn và sương mù dày, tiếp đến là các đường bản cuối vào Y Tý hẹp và trơn khi mưa.
Xe ga có đi được lên Y Tý không?
Đi được nhưng đèo dốc dài dễ làm máy nóng, nên chọn máy khỏe, nghỉ máy giữa chặng, và ưu tiên xe số phổ thông cho cung này.
Mùa nào chạy lên Y Tý đẹp và dễ nhất?
Cuối thu sang xuân trời trong hơn, mùa mưa hè có mưa dông chiều và trơn đèo, mùa đông hay băng giá và mây dày, canh dự báo trước.
Trên đèo A Lù gặp mây mù dày thì làm gì?
Bật đèn cốt, chạy sát lề phía núi, tốc độ theo tầm nhìn, và nếu mây quá dày thì dừng ở nhà dân ven đường đợi trời rách mây.
Có nơi đổ xăng gần Y Tý không?
Thưa dần về phía bản, nên đổ đầy tại trục chính hoặc thị trấn gần chân đèo, và mang theo chai xăng dự phòng nếu lo trễ lịch.
Chạy đèo A Lù ban đêm có nên không?
Không nên, tầm nhìn ban đêm cộng mây mù trên đèo rất nguy hiểm, hãy nghỉ đêm ở chân đèo và lên bản vào buổi sáng.
Nguồn tham khảo
Nhận định về địa hình đèo A Lù và thời tiết vùng cao Bát Xát dựa trên đặc điểm phổ biến của cung đường Tây Bắc, có thể đối chiếu với nguồn báo chí chính thống. Về quy định tốc độ và vượt xe trên đèo dốc, tham khảo Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Tóm lại
Cung đường từ Hà Nội vào Y Tý khó nhất ở đèo A Lù và các đường bản cuối, cua gấp dốc lớn mây mù dày, phần quốc lộ lớn chỉ cần giữ khoảng cách với xe tải. Muốn thuê xe máy cho chuyến lên Y Tý, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, thông tin chi tiết xem tại trang bảng giá.