Ngày chợ tình Khâu Vai, cả vùng Mèo Vạc và Đồng Văn như đầy ắp khách, nên chỗ nghỉ là quyết định phải làm sớm, không phải khi tới nơi. Với người đi xe máy, chỗ nghỉ còn quyết định cả an toàn xe và chất lượng giấc ngủ trước chặng đèo tiếp theo. Bài này thuộc chùm cung đường Hà Giang – Cao Bằng trong mục cung đường, so sánh các phương án nghỉ đêm quanh chợ, kèm lưu ý giữ xe và ngủ đủ cho người lái; bối cảnh chung của chuyến đi đã được nêu trong bài cung đường Hà Nội đến Chợ tình Khâu Vai cho người mới.
Câu trả lời nhanh
Bốn phương án chính: homestay ở thị trấn Mèo Vạc, cách chợ chừng vài cây số, tiện ăn uống và giữ xe; homestay ở Đồng Văn, xa hơn nhưng dịch vụ dày và là điểm trung chuyển đẹp; nghỉ nhờ nhà dân gần xã Khâu Vai, gần chợ nhất nhưng căn bản, thường cần quen hoặc nhờ chủ homestay giới thiệu; và cắm trại, chỉ dành cho người có đồ ấm thật tốt vì đêm cao nguyên rất lạnh. Với đại đa số khách đi xe máy, homestay ở Mèo Vạc đặt trước từ vài tuần là lựa chọn cân bằng nhất.
Homestay ở Mèo Vạc: gần chợ và tiện xe
Thị trấn Mèo Vạc là điểm trú gần chợ nhất có dịch vụ: vài chục homestay và quán ăn, xăng, và bãi xe trông giữ. Từ Mèo Vạc ra chợ Khâu Vai chỉ chừng vài cây số đường đèo, sáng sớm chạy mười lăm hai mươi phút là tới trước giờ chợ đông. Ở đây bạn giữ được chiếc xe trong bãi có người trông qua đêm, việc quan trọng với người đi xe máy vì ngày chợ kẻ nhòm ngó xe khách cũng đông. Giá mùa chợ thường tăng nhẹ và kín sớm, nên đặt trước từ ba bốn tuần, đặt càng sớm càng có phòng hướng đẹp.
Nhược điểm là đêm ngày chợ thị trấn ồn hơn bình thường: xe về khuya, nhạc, người nói chuyện tới muộn. Ai ngủ nhẹ nên mang bịt tai, và chọn homestay nằm cách phố chợ một hai dãy nhà.
Homestay ở Đồng Văn: dịch vụ dày, xa chợ hơn
Đồng Văn cách chợ Khâu Vai xa hơn, nhưng là phố cổ đá với nhiều homestay chất lượng, quán ăn và cà phê, hợp người muốn chuyến đi có thêm phần nghỉ ngơi thoải mái. Đêm ở Đồng Văn cũng dễ ngủ hơn vì khu phố tắt đèn sớm hơn khu chợ tạm. Tráo lại, sáng hôm chợ bạn phải xuất phát trước năm giờ để kịp chợ từ sớm, chạy đèo khuya trong sương, chỉ hợp người lái quen đường và trời thật khô ráo.
Nhiều khách chọn phương án lai: đêm trước chợ nghỉ Đồng Văn cho thoải mái, sáng sớm chạy qua đèo Mã Pí Lèng ngắm mây, tới chợ đúng lúc tấp nập, rồi đêm sau nghỉ Mèo Vạc cho gần, hôm sau thong thả về. Phương án này có một đêm đẹp và một đêm gần, hợp lịch trình bốn ngày.
Nghỉ nhà dân gần xã Khâu Vai
Gần chợ nhất là các bản quanh xã Khâu Vai, nơi nhà dân mở cửa đón khách vào dịp chợ với nệm, chăn và bếp lửa. Trải nghiệm này đáng giá nhất cho ai muốn dậy thật sớm chứng kiến người dân từ các bản đổ về chợ theo lối mòn. Điều kiện căn bản: nhà vệ sinh chung, không nóng nước nhiều khi tắm, và giường bọc sàn chung với các khách khác. Cách đặt thường không qua mạng mà nhờ homestay Hà Giang city hoặc Mèo Vạc giới thiệu, nên chỉ hợp người liên lạc được với người quen địa phương trước.
Nhớ mang theo đồ ấm: đêm ở độ cao này có khi xuống mười độ kể cả cuối tháng tư. Người dân hiếu khách nhưng cũng quý giấc ngủ, nên về nhà nghỉ khuya thì vào nhẹ, sáng sớm ra đi khẽ.
Cắm trại quanh vùng chợ
Cắm trại chỉ nên tính nếu bạn có lều hai lớp, ngủ bốn mùa và túi ngủ đạt dưới mười độ, vì đêm vùng cao lạnh thật sự. Điểm cắm nên chọn gần homestay hoặc thửa đất được chủ đồng ý, để có nước, nhà vệ sinh và an toàn; cắm lạc giữa bãi hoang vừa không an toàn vừa thiếu nước. Lửa trại phải xin phép và dập tắt tuyệt đối trước khi ngủ, vì mùa xuân nương khô hanh rất dễ cháy. Với xe, cắm trại nghĩa là bạn phải mang theo khóa xe loại tốt và buộc xe gần lều, vì không có bãi trông.
Giữ xe và ngủ đủ: hai việc quyết định ngày mai
Ngày chợ đông vạn người, xe khách đỗ ven đường tràn xuống dốc. Nguyên tắc một là đừng tiếc tiền bãi xe: một đêm trông giữ rẻ hơn nhiều một trái tim lo lắng hay một chiếc xe mất. Nguyên tắc hai là khóa kép, khóa cổ cộng khóa đĩa hoặc cốp, và không để đồ trên xe. Nguyên tắc ba là chụp lại vị trí đỗ xe, vì sáng sớm sau một đêm chợ bày kín thêm, nhiều khi tìm xe mất mười mấy phút giữa các dòng xe giống hệt nhau.
Về giấc ngủ, đừng tham dự cuộc vui tới khuya nếu sáng mai phải lái đèo: thiếu ngủ cộng đèo cua là công thức tai nạn. Uống rượu ngô vui nhưng nếu sáng mai cầm lái thì tuyệt đối không; lái sau khi uống là vi phạm pháp luật và trên đèo còn nguy hiểm gấp bội. Nhắc lại các nguyên tắc an toàn đèo đã được tổng hợp trong mục an toàn.
Một vài chi tiết nhỏ nữa giúp đêm nghỉ êm hơn. Kiểm tra pin sạc dự phòng vì thời tiết lạnh làm pin tụt nhanh, và nhiều homestay ngày chợ chỉ có ít ổ cắm cho cả nhà khách. Mang theo một bịch nhỏ khăn giấy và nước rửa tay, vì nhà vệ sinh công cộng quanh chợ ngày hội luôn quá tải. Nếu bạn định trải nghiệm đêm lửa trại văn hóa do homestay tổ chức thì rất đáng tham dự, nhưng hãy thương lượng trước giờ kết thúc và về phòng ngủ đúng hẹn, vì lịch của ngày mai không chờ ai. Cuối cùng, trước khi ngủ, xếp sẵn đồ đạc và giấy tờ vào đúng chỗ trong cốp, để sáng ra chỉ việc khoá cốp, khoá cổ và lên đường, không lục lọi giữa giá lạnh.
Câu hỏi thường gặp
Đặt homestay trước bao lâu cho ngày chợ?
Ba bốn tuần là an toàn với Mèo Vạc, Đồng Văn. Muộn hơn thì chuẩn bị phương án nghỉ nhà dân hoặc cắm trại có chuẩn bị, và một số homestay chấp nhận khách ngủ sàn chung cho nhóm đông nên vẫn còn cơ hội nếu chịu gọi hỏi từng nơi một.
Nghỉ ở đâu rẻ nhất?
Nhà dân quanh xã Khâu Vai thường rẻ nhất và gần chợ nhất. Đổi lại là điều kiện căn bản, không riêng tư như homestay.
Sáng chợ từ Mèo Vạc chạy lên có sương mù không?
Có, thường dày trước rạng sáng. Nên dậy sớm, uống nước ấm, đợi mù thưa rồi chạy, hoặc cài đèn và chạy thật chậm.
Homestay có giữ xe qua đêm không?
Hầu hết có, nhưng ngày chợ nên hỏi rõ khi đặt và xác nhận lại khi nhận phòng, vì xe khách có khi đông quá chỗ bãi thường trực.
Đêm ở đó lạnh tới mức nào?
Cuối tháng tư vẫn có đêm dưới mười độ ở vùng cao. Chăn nhà dân dày nhưng nên mang thêm lớp mỏng riêng nếu bạn sợ giá. Người quen vùng cao còn máng lều ngủ quay đầu vào gió đêm và đóng kín cửa lều từ sớm để giữ hơi ấm tụt lại, kinh nghiệm nhỏ mà hiệu quả rõ khi nhiệt độ xuống nhanh sau nửa đêm.
Có chỗ tắm nước nóng không?
Homestay Mèo Vạc, Đồng Văn hầu hết có nước nóng bằng năng lượng mặt trời; nhà dân thì có khi chỉ có nước ấm bếp. Đặt phòng nên hỏi trước tiện nghi này.
Tóm lại
Chỗ nghỉ ngày chợ Khâu Vai nên chọn theo ưu tiên của chuyến: gần và tiện thì Mèo Vạc, thoải mái và đẹp thì Đồng Văn, trải nghiệm bản địa thì nhà dân xã Khâu Vai, còn cắm trại chỉ dành cho người có đồ đủ. Đặt trước sớm, giữ xe ở bãi có người trông, ngủ đủ và không uống rượu bia trước ngày lái là bốn việc nhỏ giữ cho cả chuyến trọn vẹn. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho hành trình cao nguyên đá, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày; các dòng xe và mức giá nằm trong bảng giá thuê xe.