Khu du lịch Tam Chúc ở Hà Nam cách Hà Nội khoảng sáu mươi cây số chạy xe, đủ gần cho một chuyến trong ngày, nên rất nhiều khách thuê xe máy tự lái và muốn biết dọc đường nên dừng ăn ở đâu cho ngon và an toàn. Bài này thuộc chùm cung đường trung du phía nam trong mục cung đường, gợi ý các điểm ăn theo từng chặng từ Hà Nội tới Ba Sao, kèm lưu ý an toàn cho người lái xe máy. Nếu bạn chưa rõ lộ trình và thời gian, hãy đọc trước bài đi xe máy từ Hà Nội đến Tam Chúc mất bao lâu.
Câu trả lời nhanh
Có hai nhánh chính là QL1A qua Phú Xuyên và nhánh đường 21 qua Ứng Hòa, cả hai đều có ăn sáng ngon ven đường. Chặng một dừng ở Phú Xuyên hoặc vùng Ứng Hòa để ăn phở, bánh cuốn hoặc bún đậu. Chặng hai dừng ở thị trấn Kim Bảng với cá rô, gà đồi và nem Phủ Doãn. Gần cổng khu du lịch có các quán cá quỳ và món địa phương phục vụ khách du lịch. Kế hoạch hợp lý là ăn sáng nơi xuất phát, ăn trưa gần Ba Sao, rồi ăn nhẹ chiều trên đường về.
Chặng một: ăn sáng ven QL1A ở Phú Xuyên
Nhánh phổ biến từ Hà Nội là theo hướng Pháp Vân lên QL1A, chạy qua huyện Phú Xuyên. Dọc tuyến này có nhiều quán phở, quán bánh cuốn và quán xôi mở từ sáng sớm phục vụ dân đi chợ và tài xế chạy đêm. Điểm mạnh của chặng này là quán sát đường nên dừng nhanh không mất giờ, bánh cuốn Phú Xuyên mỏng, chấm nước mắm pha vừa ăn, hợp khẩu vị người Hà Nội. Nên dừng trước tám giờ rưỡi vì sau đó nhiều quán đã vơi hàng, đồ luộc và rán để lâu không còn nóng.
Mẹo chọn quán ven 1A là quan trọng hơn chọn thương hiệu: quán đông người địa phương thường đồ tươi và vòng quay nhanh, còn quán vắng dễ là đồ nấu từ hôm trước. Với người đi xe máy, hãy chọn quán có chỗ để xe trong tầm mắt, tránh để xe sát làn đường xe tải vì vừa nguy hiểm vừa dễ bị va quật. Ăn xong nên đi vệ sinh tay trước khi cầm ga.
Chặng một thay thế: nhánh 21 qua Ứng Hòa
Nhánh đường 21 qua Ứng Hòa ít xe hơn, đường đẹp, hợp với người thích đi chậm ngắm đồng quê. Vùng Ứng Hòa nổi tiếng với bún đậu, các quán ốc và nem, nhiều quán nằm ở thị tứ gần đường nên dễ kết hợp bữa sáng. Cháo trai và canh cua đồng theo mùa cũng là món đáng thử nếu bạn đi vào cuối tuần, khi các quán nấu nhiều hơn cho khách gần xa. Đặc sản vùng này giá dân dã, một bữa sáng cho hai người thường chỉ bằng một tô phở ở Hà Nội.
Khác biệt giữa hai nhánh là dịch vụ: nhánh 1A quán dày nhưng đông xe tải, nhánh 21 quán thưa hơn nhưng yên tĩnh và hợp ăn chậm. Nếu xuất phát muộn hơn giờ cao điểm, đi nhánh 21 ăn sáng xong nhập lộ trình là cách tránh được phần kẹt xe lớn nhất của chuyến.
Chặng hai: đặc sản Kim Bảng gần ngã rẽ
Trước khi vào khu du lịch, phần lớn khách đi qua vùng Kim Bảng, nơi nổi tiếng với cá rô đồng, gà đồi và các món nem. Các quán ăn ở thị trấn Kim Bảng nấu theo kiểu gia đình, món chính là cá rô chiên giòn, cá kho tương, gà đồi luộc chấm muối chanh ớt. Điểm cộng của chặng này là quán cách cổng khu du lịch chỉ vài cây số, hợp cho bữa trưa nếu bạn không muốn ăn trong khu du lịch.
Nem Phủ Doãn là món nên thử khi qua đây: nem nhỏ, vỏ giòn, nhân thịt mọc vị đậm, chấm tương ớt pha loãng. Nhiều quán bán nem kèm đồ uống mang về làm quà, dễ mua thêm mà không mất thời gian. Nếu đi theo nhóm, một bàn trộn cá rô, gà và nem là đủ no cho cả bữa trưa trước khi vào tham quan.
Gần cổng Ba Sao: cá quỳ và món phục vụ khách du lịch
Vùng Ba Sao quanh cổng khu du lịch có các quán phục vụ chủ yếu khách tham quan, món nổi tiếng nhất là cá quỳ, một loại cá nhỏ ở hồ, rán giòn hoặc kho. Giá ở đây nhỉnh hơn trong Kim Bảng vì phục vụ khách du lịch, nhưng tiện cho ai muốn ăn ngay gần cổng rồi vào thẳng khuôn viên. Buổi trưa cuối tuần các quán khá đông, nên nếu đi mùa cao điểm thì đặt trước hoặc ăn sớm mười một giờ.
Ngoài cá quỳ, các quán gần cổng có gà đồi, rau rừng và canh cá hồ. Món ăn ở đây đều dân dã, ít vị công nghiệp, hợp với khách thích ăn sạch. Sau bữa trưa, một tách trà đá hoặc nước chè là đủ tỉnh táo cho quãng chiều tham quan hoặc lên đường về.
Ăn nhẹ chiều trên đường về
Chặng về theo nhánh 1A qua Phú Xuyên có nhiều điểm bán nước, kem và bánh mì. Chiều về thường thông thoáng hơn sáng đi, nên dừng một lần nhẹ ở vùng này không làm trễ giờ về nội thành. Bánh mì que và chè hoa cau theo mùa là món nhẹ dễ ăn, không quá no trước khi lái xa. Nếu đi nhánh 21, vài quán nước ven đường vùng Ứng Hòa mở tới chiều muộn, ghép được với một phút nghỉ chân thư giãn tay lái.
Nguyên tắc ăn trên đường về là nhẹ và nhanh, tránh món nhiều dầu mỡ vì ngồi sau vô lăng cả ngày đã mỏi. Cũng nên tránh rượu bia hoàn toàn, vì lái xe sau khi uống là vi phạm luật và tự tạo rủi ro cho cả người đi đường; chi tiết về các quy tắc an toàn đường đã được tổng hợp trong mục an toàn.
Lưu ý an toàn thực phẩm cho chuyến đi
Chọn quán đông khách, ăn món nấu chín, tránh đồ ăn để sẵn lâu giờ, và mang theo nước sạch là bốn việc giúp bạn tránh rối loạn tiêu hóa giữa chuyến. Trời nóng nên hạn chế nem chua hoặc gỏi sống nếu quán không bảo đảm nguồn. Trời lạnh thì canh nóng và cháo là lựa chọn tốt hơn đồ chiên. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi nên ăn món quen, tránh thử quá nhiều món lạ cùng lúc.
Cũng nên chuẩn bị sẵn một ít bánh quy và nước trên xe, vì vài đoạn giữa hai thị tứ quán thưa, và một trận đói nhẹ giữa đường khi vắng quán cũng đủ làm chuyến đi kém vui. Ăn uống đủ nước còn giúp người lái tỉnh táo hơn hẳn khi chạy xe đường dài.
Câu hỏi thường gặp
Ăn sáng hay ăn trưa ở Tam Chúc ngon hơn?
Ăn sáng ngon nhất ở chặng Phú Xuyên hoặc Ứng Hòa vì quán đông và đồ tươi; ăn trưa nên để gần Kim Bảng hoặc cổng Ba Sao cho tiện tham quan. Nếu chỉ dừng được một lần, ưu tiên bữa sáng vì nó quyết định sức khỏe cả chuyến.
Quán gần cổng có đắt không?
Mức giá nhỉnh hơn trong Kim Bảng một chút nhưng vẫn tầm giá dân dã. Cách tiết kiệm là ăn chính ở Kim Bảng, chỉ ăn nhẹ hoặc uống nước gần cổng.
Đi với trẻ nhỏ nên ăn món gì trên đường?
Chọn phở, xôi hoặc cháo vì dễ tiêu, tránh món chiên nhiều dầu và gỏi sống. Nên dừng quán sạch có chỗ ngồi rộng ràng để trẻ nghỉ giữa chặng.
Có quán chay dọc tuyến không?
Các quán chay chuyên biệt thưa, nhưng nhiều quán có món chay đơn giản như đậu phụ, rau xào và canh rau. Với nhóm ăn chay, báo trước quán khi gọi để họ nấu riêng.
Nên đặt trước quán gần Ba Sao mùa cao điểm?
Cuối tuần lễ hội hoặc mùa đẹp, quán gần cổng đông từ mười một giờ trưa. Đặt trước hoặc ăn sớm là hai cách chắc chắn nhất.
Mua gì về làm quà từ vùng này?
Nem Phủ Doãn và cá rô chiên giòn là hai món gói về phổ biến nhất. Nem giữ được một ngày mát, nên mua sáng và ăn tối, không để qua hôm sau.
Tóm lại
Chuyến Tam Chúc có thể biến thành một tour ẩm thực nhỏ: bánh cuốn Phú Xuyên hoặc bún đậu Ứng Hòa cho bữa sáng, cá rô và gà đồi Kim Bảng cho trưa, cá quỳ gần Ba Sao cho bữa chính, và một điểm ăn nhẹ trên chặng về. Ăn ở quán đông khách, chọn món nấu chín, và tuyệt đối không uống rượu bia trước khi lái là ba nguyên tắc giữ cho chuyến vui và an toàn. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho hành trình trung du, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày; các dòng xe phù hợp và mức giá nằm trong bảng giá thuê xe, còn kinh nghiệm chọn món theo vùng khác được tổng hợp trong mục du lịch.