Tuyến từ Hà Nội ra Đầm Vân Trình chạy qua nhiều khung cảnh đáng dừng máy: đồng lúa vàng buổi sớm, quãng đường ven sông với bóng cây soi nước, và dãy núi đá hùng vĩ khi vào gần khu vực. Nhưng chụp ảnh ven đường có luật riêng của nó: dừng đúng chỗ an toàn mới có ảnh đẹp, dừng sai chỗ thì ảnh chưa có mà rủi ro tới trước. Bài viết thuộc cụm cung đường trung du: Phú Thọ – Ninh Bình trong chuyên mục cung đường, chỉ dẫn các kiểu điểm dừng chụp ảnh an toàn trên đường tới Vân Trình và khung giờ ánh sáng đẹp.

Câu trả lời nhanh

Nên dừng ba kiểu chỗ: bãi đỗ rộng ven quốc lộ có bóng cây, lối mòn dẫn lên gò cao nhìn xuống đồng, và bến hoặc bờ kè gần khu vực nước. Không dừng: khúc cua mù, chân dốc, trên cầu, và mép đường có vạch trắng nơi xe container chạy sát. Khung sáng đẹp nhất là sáu giờ đến tám giờ sáng cho ánh dốc mát, và bốn giờ rưỡi đến năm rưỡi chiều cho màu vàng ấm; giữa trưa ánh sáng thẳng đứng làm cảnh phẳng màu. Mỗi lần dừng giới hạn mười lăm phút, dừng nhiều lần ngắn hơn dừng lâu mệt.

Ba kiểu điểm dừng an toàn đáng giá

Kiểu thứ nhất là bãi rộng ven đường: chỗ đỗ xe cách phần đường xe chạy ít nhất năm sáu mét, có sàn phẳng để tripod đứng chắc, và bóng che cho người mát. Kiểu thứ hai là điểm cao nhìn xa: gò đất, đầu đê, hoặc lối dẫn lên vạt đồi có tầm nhìn phủ cả cánh đồng, thường chỉ cần đi bộ thêm vài chục mét là có góc đẹp mà đứng ngoài tầm nguy hiểm của đường. Kiểu thứ ba là bến nước và bờ kè: gần tới khu đầm, các bến thuyền và đoạn kè cho phép đứng quay mặt ra nước chụp dãy núi, vừa có cảnh vừa có bóng đề người. Ba kiểu này đều tách người khỏi dòng xe, điều kiện đầu tiên của một buổi chụp an toàn.

Trên quốc lộ thẳng dài, bãi xăng hoặc điểm nghỉ ven đường đôi khi cũng là chỗ dừng hợp lệ: nhìn từ mép bãi ra đường lớn có hàng cây và biển hiệu làm tiền cảnh, và bãi xăng luôn có chỗ rộng quẹo vào ra. Nguyên tắc chọn bãi đỗ ven đường an toàn y hệt như đã tóm trong bài các bãi đỗ an toàn dọc đường đi Lục Ngạn: rộng, phẳng, tách hẳn khỏi làn chạy, và nhìn thấy được từ xa hai hướng.

Quãng nào trên tuyến đáng dừng máy

Chia tuyến thành ba đoạn: đoạn rời Hà Nội qua vùng đồng bằng, ưu tiên dừng ở quãng đồng lúa và ven sông lúc sáng sớm, khi sương còn trên ruộng và mặt nước phẳng gương; đoạn giữa tuyến qua các khu thị trấn nhỏ, ít điểm dừng đẹp, nên giữ tốc đều và dành thời gian cho bãi nghỉ giải lao như đã kể trong bài nơi tiếp nước nghỉ giải lao đi hồ Đồng Mô; đoạn gần Vân Trình khi núi đá bắt đầu xuất hiện, đây là đoạn đáng dừng nhất vì dãy núi nền cảnh cho mọi khung hình, các lối lên gò và bến ven khu cho góc nhìn đa dạng nhất chuyến.

Không nên ép dừng ở đúng vị trí đẹp nhất nếu chỗ đó không an toàn: khúc cua có tầm nhìn đẹp nhất thường cũng là chỗ xe thường văng ra, và mép cầu hẹp chỉ rộng vừa một xe. Thà lùi lại một trăm mét tìm chỗ rộng rồi dùng ống kính dài bó cảnh, còn hơn đứng giữa làn đường lấy góc rộng. Người đi nhóm nên chỉ định một người quan sát xe và đường khi cả nhóm bấm máy, luân phiên nhau, và không bao giờ để cả nhóm quay lưng hết về một hướng đường.

Ánh sáng theo khung giờ trong ngày

Sáu giờ đến tám giờ sáng: sương mỏng trên đồng, ánh nắng dốc cho khối nổi rõ, mặt nước phẳng lặng trước gió trưa, hợp chụp cảnh rộng và phản chiếu. Chín giờ đến mười một giờ: sáng đủ cho ảnh người, khe núi bắt sáng vách đá, nhưng màu trời đã bớt trong. Một giờ đến ba giờ chiều: khoảng nghỉ hợp lý, ánh sáng gắt thẳng, nếu buộc chụp thì tìm bóng cây lớn làm màng tán xạ. Bốn giờ rưỡi đến năm rưỡi: ánh vàng ấm rát cạnh núi đá, người ngược sáng đẹp với mũ bảo hiểm và xe làm nét điểm, đây là khung đáng chờ nhất của ngày. Sau năm giờ rưỡi, chuẩn bị lên đường, đừng níu khung xanh trời vì khi mây chìm xuống phần còn lại là chạy trong bóng.

Trời nhiều mây mỏng là điều kiện đẹp nhất cho ảnh phong cảnh vùng đá: trời trắng đục làm dịu tương phản, nền mây có vân cho bức ảnh khỏi trống trên. Sau cơn mưa nhỏ, mặt đường ướt bắt bóng phản chiếu ánh trời lên cả con đường dẫn tới núi, một hiệu ứng đáng chờ mười lăm phút. Mang theo khăn lau ống kính vì độ ẩm vùng nước dễ làm thấu kính mờ, và túi chống nước cho máy khi trời còn sương.

Ba lưu ý riêng cho người chụp bằng điện thoại: giữ máy ngang ngang với chân đứng vững thay vì nghiêng người ra mép đường để lấy góc, vì mất thăng bằng bên đường là tai nạn rất phổ biến; dùng chế độ chụp nhanh liên tục khi bắt bóng xe hoặc thuyền trên nước, chọn khung sau thay vì canh từng khung; và lau ống kính trước mỗi lần dừng, bụi đường tích trên kính làm ảnh mờ cả khung hình. Người chụp nghiêm túc hơn nên mang hai ống: một ống súng trường cho cảnh xa từ chỗ dừng an toàn, và một ống góc rộng chỉ dùng tại các điểm đã tách hẳn khỏi đường.

An toàn khi chụp ven đường

Bốn quy tắc an toàn khi dừng chụp: bật đèn khẩn ba góc hoặc để xe nghiêng ở mé bãi nhìn thấy từ xa; đứng phía trong xe, không đứng giữa xe và đường vì bị xe đẩy sẽ kẹp vào thân xe; không lùi chân ra mé đường khi ngắm máy, luôn liếc đường mỗi lần đổi góc; và không dừng ở khu vực biển cấm dừng, nơi có công trình đang sửa, hoặc cổng khu công nghiệp xe ra vào nhiều. Chụp ảnh xe máy trên đường đang chạy chỉ nên làm từ phía sau bằng người ngồi sau, không đứng bên đường giơ máy chụp xe chạy tới gần.

Trẻ nhỏ và người không quen đường khi đi cùng đoàn nên ở lại với xe cùng một người, không lang thang ra gần mé đường chờ. Đi đoàn nhiều xe, thống nhất trước số điểm dừng chụp, vì điểm dừng nhiều làm mất lịch trình và tăng lần ra vào đường lớn. Chuẩn bị trước pin và thẻ nhớ, vì điểm dừng đẹp thường xảy ra khi vừa hết pin; người thuê xe máy cho chuyến đi chụp, xem trước bảng giá thuê xe máy để chọn dòng có cốp rộng chứa đồ máy, và liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để nhận xe sớm kịp khung sáng.

Ngoài ra, trước chuyến đi nên lập một bản dừng dự kiến ba bốn điểm với toạ độ cảm tính theo mốc đường, như sau cây xăng thứ hai thì tìm bãi ven, qua khỏi thị trấn nhỏ thì canh gò đất bên trái; bản dừng giúp cả đoàn khỏi tranh cãi giữa đường và mỗi người khỏi bỏ lỡ khung mình muốn. Cuối cùng, mục tiêu của chuyến vẫn là tới Vân Trình nguyên vẹn: ảnh là phụ phẩm của chuyến đi an toàn, không phải lý do để đổi an toàn lấy góc nhìn. Ai từng bỏ qua một điểm dừng vì không đủ an toàn sẽ xác nhận: luôn có một góc đẹp khác phía trước, nhưng không có chuyến đi nào an toàn trở lại sau một sai lầm ven đường.

Câu hỏi thường gặp

Dừng ven quốc lộ chụp ảnh có bị phạt không?

Dừng đúng chỗ cho phép như bãi đỗ, lối vắng tách khỏi phần đường xe chạy thì an toàn về cả luật và thực tế. Không dừng trên vạch, khúc cua, chỗ biển cấm dừng đỗ.

Khung giờ nào đẹp nhất để chụp dãy núi đá?

Chín giờ trước và bốn giờ rưỡi chiều sau: sáng có sương và phản chiếu, chiều có màu vàng rát cạnh núi. Trưa ánh thẳng làm cảnh phẳng.

Chụp ảnh người đi xe máy ven đường sao cho an toàn?

Chụp từ bãi rộng bên ngoài phần đường, để người chạy xe thẳng đều trong bãi nhìn rộng, không yêu cầu người ngước hay quay đầu giữa đường.

Mang tripod đứng ven đường được không?

Được, nếu đứng hẳn trong bãi hoặc trên gò cao tách khỏi đường. Không giăng tripod trên mé đường có xe chạy.

Thuê xe máy đi chụp ảnh tuyến này liên hệ đâu?

Liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để chọn xe có cốp rộng hợp mang đồ máy ảnh.

Tóm lại

Đường đến Đầm Vân Trình có ảnh đẹp khi dừng đúng chỗ: bãi rộng ven đường, điểm cao nhìn xa, hoặc bến bờ kè gần khu, và dừng theo khung sáng sáu đến tám giờ sáng hoặc bốn rưỡi chiều sau. Không đổi góc đẹp lấy chỗ nguy hiểm: khúc cua mù, chân dốc, mép cầu luôn là chỗ không dừng. Chuẩn bị pin, chống nước, và lịch trình kèm điểm dừng trước khi đi; cần thuê xe máy cho chuyến đi chụp ảnh, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.