Đại Lải là hồ nước nhân tạo nằm sát đường lên hướng Vĩnh Yên, và cung vòng qua đây là lựa chọn thay cho đường thẳng quen thuộc của những ai muốn chuyến đi có thêm một lớp cảnh hồ mà không phải đi xa hơn bao nhiêu. Cùng một buổi sáng xuất phát từ Hà Nội, đi thẳng thì tới đích sớm, còn đi vòng qua Đại Lải thì đổi một phần thời gian lấy trọn quãng ven hồ, ven đập và mấy dốc đồi thoai thoải. Bài này thuộc chuỗi cung đường trung du Phú Thọ trong chuyên mục cung đường đi xe máy từ Hà Nội, so sánh hai đường này điểm bằng điểm: khác ở cảnh, khác ở độ khó, khác ở thời gian, và hợp với ai. Ai chưa nắm khung giờ trục chính thì xem trước bài chạy xe máy từ Hà Nội ra Vĩnh Yên nên đi lúc nào.
Câu trả lời nhanh
Vòng qua Đại Lải khác đường thẳng ở ba điểm: cảnh thêm một lớp hồ nước và ven đập mà đường thẳng không có; đường thêm các đoạn đồi cong và dốc vừa, nhưng tổng thể vẫn dễ hơn nhiều so với các cung đèo lớn; và thời gian cộng thêm khoảng nửa tiếng tới một tiếng tùy điểm dừng. Nên chọn vòng khi đi cả ngày hoặc hai ngày, đi nhóm muốn có điểm dừng ven hồ, hoặc khi đi Tam Đảo nhưng không vội; không nên chọn vòng khi xuất phát muộn hoặc về trong ngày, vì phần thiếu sẽ trừ vào phần đèo vốn không nên chạy lúc chạng vạng.
Cảnh khác nhau thế nào giữa hai đường
Đường thẳng lên hướng Vĩnh Yên là trục quốc lộ quen: đường rộng, hàng cây hai bên đồng ruộng, và nhịp đi nhanh. Vòng qua Đại Lải thì cảnh đổi chất sau khi rời trục: đường nhỏ hơn, qua khu dân cư thưa dần, rồi mở ra các quãng ven hồ với mặt nước trải hai bên và các dãy đồi trồng cây nhấp nhô phía sau. Người hay chụp ảnh sẽ nhận ra ngay khác biệt lớn nhất: đường thẳng cho ảnh đường, còn vòng Đại Lải cho ảnh mặt nước, và hai kiểu đó khó thay thế nhau.
Khung giờ cũng đổi giá trị của cảnh: sáng sớm mặt hồ lặng gió, sương nằm trên nước và ánh sáng thấp; trưa nước xanh sâu hơn nhưng nắng gắt làm ảnh chói; chiều muộn thì mặt hồ bắt vàng và là khung được ưa nhất. Ai vòng Đại Lải mà chỉ đi trưa sẽ thấy cung này bình thường, nên lịch trình nên cố tình né trưa, dừng ăn trưa ở quán ven hồ rồi đi tiếp sau khi nắng dịu.
Độ khó: dễ hơn hay khó hơn đường thẳng
So với đường thẳng thì vòng Đại Lải dễ hơn ở tốc độ: đường nhỏ và ít xe hơn nên không phải chen dòng tải. Nhưng nó thêm một lớp khó ở dạng khác: đoạn qua dân cư có ngã tư và lối rẽ không có đèn báo, quãng ven hồ có khúc cua nền ẩm sau mưa, và vài dốc đồi ngắn đòi hỏi về số đúng lúc. Nói chung là cung này đòi hỏi lái cẩn thận hơn chứ không phải lái giỏi hơn, và người mới đi được, miễn giữ tốc độ thấp ở đoạn ven hồ.
Ba chỗ cần để ý trên vòng Đại Lải: các khúc cua ven hồ có mép ngoài không lan can, nên giảm trước và không bám sát mép; đoạn qua thôn có chó thả và trẻ gần mép đường, nên coi là hạn tốc tự nguyện; và đoạn dốc ngắn quanh đồi, nên về số thấp từ đầu dốc thay vì ép số giữa dốc. Ba chỗ này đi chậm vài phút là qua, và đó cũng là phần khiến cung này có chất riêng so với đường thẳng.
Thời gian và điểm dừng hợp lý
Tính thô: đường thẳng từ Hà Nội tới khu rẽ lên Tam Đảo khoảng ba tiếng với dừng ngắn; vòng qua Đại Lải cộng thêm khoảng nửa tiếng chạy và bất kỳ thời gian dừng nào nữa. Điểm dừng đáng giá nhất là các quãng ven hồ có chỗ đỗ rộng: dừng uống nước, ngắm mặt hồ và chụp ảnh, rồi đi tiếp. Nên xếp một điểm dừng chính ven hồ và một điểm nhẹ trước khi rời vùng hồ, thay vì dừng nhiều lần nhỏ làm chuyến bị rút dài.
Khi ghép vòng Đại Lải vào lịch Tam Đảo thì công thức an toàn là chiều đi vòng và chiều về thẳng: đi vòng lúc người còn tỉnh và thời gian còn dư, về thẳng để về sớm, vì chiều về nếu lại vòng thì rất dễ rơi vào khung tối trên đường nhỏ. Ai đi hai ngày thì có thể vòng cả hai chiều nếu ngày hai xuống sớm, còn đi trong ngày thì chỉ nên vòng một chiều.
Ai nên chọn vòng, ai nên đi thẳng
Nên chọn vòng qua Đại Lải nếu chuyến đi là chính, không phải đích: nhóm cuối tuần muốn chạy ngắm, người mới muốn tập chạy đường nhỏ an toàn, hoặc ai đi Tam Đảo hai ngày và không cần tới sớm. Nên đi thẳng nếu đích là chính: xuất phát muộn, về trong ngày, đi kèm người già hoặc trẻ nhỏ cần rút ngắn thời gian trên yên, hoặc khi dự báo trời xấu cần dự phòng giờ.
Nhóm lẫn người đi một mình đều nên nhớ một điều: vòng Đại Lải thêm đẹp nhưng cũng thêm rủi ro nhỏ, vì đường nhỏ ít người qua lại hơn, nên sự tự chủ về nước, xăng và vá xe phải cao hơn đường trục. Đổ đầy bình trước khi rời trục lớn, mang theo nước, và báo cho một người biết hành trình, ba việc đó đổi vòng an toàn thành trọn vẹn.
Mùa nào vòng Đại Lải đẹp nhất
Mùa khô se lạnh là khung đẹp nhất của vùng hồ: trời trong, nước xanh, và sương sáng cho ảnh đẹp. Mùa hè mặt hồ đẹp nhưng hay kèm mưa rào buổi chiều, nên vòng nên làm sáng sớm và ra khỏi vùng hồ trước ba giờ. Mùa mưa đường ven hồ có đoạn trũng ẩm lâu, khúc cua có rêu, nên giảm sẵn tốc và tránh dừng ven mép đất. Không có mùa nào vòng này xấu hẳn, chỉ có mùa nào cần lịch chặt hơn.
Cuối tuần vùng hồ đông hơn ngày thường: chỗ đỗ ven hồ dễ đầy từ giữa sáng, quán ven hồ mở nhiều hơn, và dòng xe nhóm chạy theo kiểu nối đuôi. Ai thích yên tĩnh nên đi sáng sớm ngày cuối tuần hoặc ngày thường, ai thích không khí nhộn nhịp thì cuối tuần trưa tới chiều là khung sôi nhất của khu hồ.
Chuẩn bị xe cho cung vòng hồ
Xe đi vòng Đại Lải cần đúng chuẩn của đường nhỏ: phanh ăn đều vì dốc ngắn và cua liên tục, lốp bám tốt vì nền ẩm quanh hồ, đèn sáng cho khung chiều muộn, và nhớt còn hạn vì đồi vừa làm máy làm việc. Xe số và xe tay ga đều hợp cung này; xe tay ga cần để ý phần dốc ngắn, còn xe số cần dùng số thấp chủ động thay vì để máy gào. Đồ nên gói trong cốp kín hoặc balo có áo mưa, vì mưa ở vùng hồ tới nhanh.
Khách cần thuê xe máy cho chuyến vòng Đại Lải hoặc ghép hồ trong lịch Tam Đảo, nên chọn xe vừa sức với người lái và có phanh chắc, và có thể liên hệ trực tiếp Mr Tú Motorbike Rental qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn loại xe và thời điểm nhận xe phù hợp với lộ trình vòng.
Câu hỏi thường gặp
Vòng qua Đại Lải dài hơn đường thẳng bao nhiêu?
Khoảng nửa tiếng tới một tiếng tính cả chạy và dừng, tùy điểm ghé ven hồ. Nếu không dừng thì phần chạy thêm không đáng kể, còn dừng chụp ảnh ven hồ là thứ khiến chuyến dài ra, và đó cũng là lý do đi vòng.
Người mới chạy xe máy đi vòng Đại Lải được không?
Được, cung này thậm chí là chỗ tập tốt: đường nhỏ, ít xe, dốc ngắn dễ xử lý. Người mới chỉ cần giữ tốc thấp ở khúc cua ven hồ, để ý ngã tư qua thôn, và đi cùng người quen đường nếu có thể.
Có chỗ ăn uống ven hồ không?
Có quán và điểm nghỉ quanh vùng hồ, mở nhiều hơn vào cuối tuần; ngày thường một số quán thưa nên nên mang theo nước và đồ ăn nhẹ. Chỗ đỗ rộng ven hồ vừa hợp nghỉ vừa hợp chụp ảnh.
Vòng Đại Lải rồi lên Tam Đảo có kịp trong ngày không?
Kịp nếu xuất phát sớm trước bảy giờ, dừng ven hồ vừa đủ, và không kéo dài bữa trưa. Xuất phát sau chín giờ thì nên chọn một trong hai: hoặc bỏ vòng, hoặc bỏ khung giờ dài trên đỉnh.
Đường ven hồ có chỗ dừng chụp ảnh an toàn không?
Có các chỗ đỗ rộng và nền chắc rải rác ven hồ. Nguyên tắc vẫn như mọi cung: xe rời hẳn mặt đường, không dừng giữa cua, và không đứng che làn xe chạy, đặc biệt khung cuối tuần xe đông.
Tóm lại
Vòng qua Đại Lải đổi nửa tiếng tới một tiếng lấy trọn một lớp cảnh hồ mà đường thẳng không có, với độ khó thuộc dạng cẩn thận chứ không phải dạng kỹ năng cao. Chọn vòng khi thời gian cho phép và đích không gấp, đi thẳng khi giờ là thứ quý nhất, và luôn để việc vòng hồ ở chiều đi chứ không phải chiều về. Các chặng tiếp theo về vùng trung du được xếp trong cung đường trung du Phú Thọ để đọc nối tiếp.