Người đi đông bắc thường kể nhau về Hà Giang, Mèo Vạc, Bảo Lạc, nhưng ít ai nói kỹ về thành phố Cao Bằng, điểm mà hầu hết các vòng cung lớn đều đi qua. Vòng qua thành phố Cao Bằng không chỉ là một chặng trung chuyển: nó mang một chất riêng về đường sá, cảnh quan và nhịp đi. Bài viết này phân tích cung đường vòng qua thành phố Cao Bằng khác gì so với các hướng đi còn lại, để bạn biết mình sẽ gặp gì, và là một phần của chùm chủ đề cung đường Hà Giang – Cao Bằng. Để so sánh vòng Cao Bằng với các hướng đi khác từ Hà Nội, xem thêm chuyên mục cung đường quanh Hà Nội.
Câu trả lời nhanh
Khác biệt lớn nhất của cung đường vòng qua thành phố Cao Bằng nằm ở chất đường: quốc lộ ba lên Cao Bằng là mặt đường lớn, rộng và được duy tu tốt, dễ đi hơn nhiều so với các đường tỉnh nhỏ xung quanh; đổi lại, chặng này dài hơn và ít điểm dừng phong cảnh dày như trên hướng Tuyên Quang. Thành phố Cao Bằng là chỗ nghỉ và tiếp tế tiện nhất vùng, nên cung vòng qua đây phù hợp với nhóm muốn chắc chắn về hậu cần, hoặc muốn ghép thác Bản Giốc, hồ Trù Hợp trong cùng vòng đi. Chi tiết từng chặng đã được vẽ trong chuyến Bảo Lạc hai ngày, bài này tập trung vào bản chất khác biệt của cung đường.
Chất đường: rộng, tốt, nhưng dài
Quốc lộ ba từ Thái Nguyên lên thành phố Cao Bằng là xương sống của vùng đông bắc. Mặt đường rộng, vạch kẻ rõ, các khúc cua được mở rộng và có gờ giảm tốc ở những đoạn nguy hiểm. Với người ít kinh nghiệm chạy núi, đây là hướng dễ chịu nhất: bạn giữ được tốc độ ổn định, không bị dằn xương trên ổ gà, và các trạm xăng, tiệm sửa xe phân bố đều. Đổi lại, đường lớn cũng là đường nhiều xe tải, xe khách chạy đêm, nên kỷ luật làn và cách giữ khoảng cách với xe nặng phải nghiêm hơn đường nhỏ vắng. Nếu bạn còn lúng túng với các tình huống đường trường, hãy đọc lại phần kỹ năng trên chuyên mục an toàn khi đi xe máy trước khi lên đường.
Cung vòng qua thành phố Cao Bằng dài hơn hướng Tuyên Quang khoảng vài chục cây số, và phần lớn chặng rơi vào vùng đất thấp trước khi lên phố, phong cảnh có phần đồng điệu hơn. Người săn khung hình sẽ thấy hướng này cho ít điểm dừng đẹp hơn, nhưng những ai coi thoải mái và chắc chắn là trên hết thì đây lại là lựa chọn đáng giá. Đường lớn còn có một lợi ích ít ai nhắc: khi có người trong nhóm mệt hoặc có việc đột xuất, việc tách nhóm để về trước luôn an toàn hơn, vì trục đường chính luôn có người, có trạm và có sóng điện thoại.
Thành phố Cao Bằng: trung tâm tiếp tế tốt nhất vùng
Không giống các thị trấn nhỏ rải rác trên các đường tỉnh, thành phố Cao Bằng là một thành phố thực thụ: có các đại lý xe máy đủ linh kiện phổ thông, có nhiều khách sạn ở nhiều mức giá, có chợ lớn bán đồ địa phương, và có các quán ăn mở quanh ngày. Với nhóm đi vòng nhiều ngày qua Bảo Lạc, Cao Bằng là chỗ đáng để dừng hẳn một đêm giữa chuyến, làm lại toàn bộ sốc xe, căng lốp đúng áp suất, thay dầu nếu tới kỳ, và mua thêm những thứ dễ bị quên như băng dán, thuốc đau bụng, dây buộc đồ.
Kinh nghiệm của người hay đi vùng này: cứ để phần mua sắm và sửa chữa cho thành phố, đừng để dồn tới các thị trấn nhỏ, vì hàng ở đó không luôn có và giá không luôn rõ ràng. Một buổi chiều rảnh ở phố cũng là dịp ăn ngon một bữa đúng nghĩa sau mấy ngày ăn quán ven đường, rồi ngủ đủ trước những chặng đẹp và xấu nhất của vòng đi. Đến đây, nhóm cũng nên gửi lại bớt đồ nặng ở khách sạn nếu ngày mai chỉ đi thăm thác rồi quay lại, một balô nhẹ cho một ngày luôn đi vui hơn hai balô nặng.
Phong cảnh: núi đá vôi và thung lũng sông
Vòng qua thành phố Cao Bằng, bạn đi qua hai kiểu cảnh quan. Từ chân dốc lên phố, đường men theo thung lũng với những quả đồi tròn nối nhau, ruộng bậc và các bản làng ven suối. Đây là vùng cho ảnh đời thường đẹp: cổng làng, sân phơi, trẻ nhỏ vẫy theo xe. Từ thành phố xuống Bảo Lạc theo quốc lộ ba mươi tư, cảnh chuyển sang núi đá vôi dồn dập, sông Gâm uốn dưới đường, là phần phong cảnh sung nhất của cả vòng.
Điều đáng lưu ý là phần thung lũng thấp trũng dễ sương mù vào sáng sớm, nhất là cuối thu. Sương mù đẹp cho ảnh nhưng xấu cho lái: tầm nhìn co còn vài chục mét, đường ướt. Nếu khởi hành sớm từ chỗ nghỉ gần phố, hãy đi chậm thật chậm cho tới khi trời mở, và bật đèn cả khi đã có nắng gãy.
Ghép thành phố Cao Bằng vào vòng đi lớn
Hai vòng đi phổ biến nhất đều đi qua thành phố Cao Bằng. Vòng một: Hà Nội lên thành phố Cao Bằng, nghỉ một đêm, hôm sau theo quốc lộ ba mươi tư xuống Bảo Lạc, đêm tại Bảo Lạc, hôm ba về qua Tuyên Quang. Vòng hai: đi Tuyên Quang trước, Bảo Lạc giữa, thành phố Cao Bằng cuối, rồi về thẳng bằng quốc lộ ba cho dễ. Chọn vòng nào phụ thuộc vào việc bạn muốn chặng về dễ hay chặng đi dễ; đa số nhóm chọn chặng về dễ, tức là kết thúc bằng quốc lộ ba quen thuộc.
Điểm mạnh của kiểu vòng này: mỗi đêm ngủ ở một điểm khác nhau, không phải đi lại đoạn đường nào hai lần, và luôn có một thành phố lớn ở đầu hoặc cuối để dựa vào khi xe có trục trặc. Điểm yếu: tổng quãng đường lớn hơn đi thẳng, cần sức khỏe và thời gian tương ứng, không hợp với lịch trình gấp như chuyến ra Bảo Lạc trong một ngày.
Lưu ý thực tế khi qua thành phố
Trong phố, giảm tốc thật thấp, vì đường đô thị nhiều giao cắt, điện hai bánh và người đi bộ bất chợt. Gửi xe ở nơi trông giữ có chỗ, khóa cổ và lấy giấy tờ theo người. Khi ra khỏi phố theo hướng Bảo Lạc, nhớ đổ đầy xăng, vì chặng quốc lộ ba mươi tư có những đoạn thưa trạm hơn bạn tưởng. Nếu đi mùa lạnh, mua găng giữ ấm và mặt nạ chống gió ngay tại phố, hàng này rẻ mà ít nơi bán ở các chặng sau.
Ngủ đêm tại thành phố cũng là lúc điểm danh lại toàn bộ nhóm: sức khỏe của từng người, tình trạng xe từng chiếc, và tiền quỹ còn bao nhiêu. Cung đường vòng dài sống nhờ những buổi điểm danh kiểu này, chứ không sống nhờ kế hoạch viết trên giấy trước chuyến. Ai bị cảm, ai đau lưng, xe nào ăn xăng bất thường, tất cả nên được nói ra trong bữa tối, kịp xử lý bằng một đêm ngủ ngon thay vì một sáng ở giữa đường.
Các câu hỏi thường gặp
Vòng qua thành phố Cao Bằng có phù hợp người mới chạy núi không? Có, đường lớn và hậu cần đầy đủ khiến đây là hướng dễ chịu nhất vùng đông bắc cho người ít kinh nghiệm.
Nhóm bốn người nên chia bao nhiêu tiền cho xăng một vòng ba ngày? Không có con số cố định, nên tính theo quãng đường thực tế của mình rồi cộng thêm hai mươi phần trăm dự phòng; các khoản nên được đổ quỹ chung ngay từ đầu.
Nghỉ ở thành phố Cao Bằng có đắt không? Giá đa dạng, từ nhà nghỉ bình dân tới khách sạn tiện nghi; mùa lễ nên gọi trước, vì đây là chỗ nghỉ chính của cả vùng.
Có nên đi đêm trên quốc lộ ba để tiết kiệm thời gian không? Không nên với xe máy, đặc biệt các đoạn qua thị trấn nhỏ và vùng sương; chạy đêm chỉ hợp với ô tô có lái thay phiên.
Mùa nào cung này đẹp nhất? Cuối thu, khoảng tháng mười đến tháng mười một, trời khô, nắng đẹp và lúa chín ở các thung lũng; tránh đỉnh mưa tháng sáu tháng bảy.
Thành phố Cao Bằng có chỗ sửa xe máy tốt không? Có, đây là nơi có đại lý và thợ chuyên dòng xe phổ thông tốt nhất vùng, nên nhóm nên dồn việc sửa lớn về phố.
Tóm lại
Cung đường vòng qua thành phố Cao Bằng khác các hướng còn lại ở chỗ nó đánh đổi sự hoang dã của đường nhỏ lấy sự chắc chắn của đường lớn: mặt đường tốt, tiếp tế đầy, chỗ nghỉ tiện, cộng thêm đoạn quốc lộ ba mươi tư dọc sông Gâm như một phần thưởng phong cảnh. Người nào coi chuyến đi là bài toán hậu cần sẽ ưa cung này; người nào săn cảm giác bí ẩn của đường vắng có thể chọn hướng khác. Nhưng cho một vòng đi nhiều ngày qua vùng đông bắc, qua thành phố Cao Bằng ít khi là lựa chọn sai.