Chuyến Bảo Lạc bằng xe máy dài hơn bốn trăm cây số một chiều, men theo hồ Na Hang, dọc sông Gâm hoặc vòng qua thành phố Cao Bằng, là một trong những cung đường có nhiều khung hình đẹp nhất vùng đông bắc. Nhưng khoảnh khắc đẹp trên đường không tự đến: nó thuộc về người biết dừng đúng chỗ, đúng lúc. Bài viết này điểm lại các điểm dừng chụp ảnh đáng giá nhất trên đường đến Bảo Lạc, sắp xếp theo từng hướng đi, kèm những lưu ý về ánh sáng và thiết bị cho người đi xe máy, trong chuỗi bài về các cung đường phượt quanh Hà Nội.
Câu trả lời nhanh
Chặng hồ Na Hang trên hướng Tuyên Quang là dừng chụp ảnh đáng giá nhất: mặt nước xanh, vách đá và thuyền nhỏ tạo khung hình đặc trưng vùng núi đông bắc. Trên hướng Cao Bằng, dừng đẹp nhất là quốc lộ ba mươi tư dọc sông Gâm, nơi đường uốn theo khúc sông và những dãy núi đá chồng lên nhau. Nên dừng chụp vào buổi sáng sớm và xế chiều, tránh khoảng giữa trưa vì nắng gắt làm phẳng khung hình. Chụp xong nhớ dựng xe hẳn vào lề, đứng gọn một bên, vì đây là đường trường có xe tải qua lại, một phần trong những kinh nghiệm đã trình bày ở chủ đề cung đường Hà Giang – Cao Bằng.
Vì sao điểm dừng chụp ảnh cần chọn lọc
Người mới đi phượt thường mắc một lỗi: dừng quá nhiều, mỗi chỗ vài phút, rồi về nhà nhận ra không có bức ảnh nào thực sự ổn. Một chuyến hơn bốn trăm cây số, nếu dừng mười lăm lần, mỗi lần mất thêm mười phút cho quấn xe, kéo áo mưa, chỉnh góc, thì tổng thời gian đã ngang một giờ rưỡi, chưa kể độ tập trung bị xé lẻ khiến những chặng sau mệt hơn. Cách làm việc hơn là chọn trước ba đến bốn điểm dừng chính, dựa vào hướng đi và khung giờ ánh sáng, còn lại những khoảnh khắc phát hiện dọc đường thì chụp nhanh, gọn, không ôm đồm.
Một nguyên tắc nữa: điểm dừng đẹp nhất phải an toàn. Khúc cua đẹp nhất thường là khúc cua không có chỗ đỗ xe, và đó chính là cái bẫy. Ưu tiên các đoạn đường thẳng có lề rộng, chỗ tránh xe đã được các tài xế địa phương mòn sẵn, hoặc các lối rẽ vào bản, vào đền, vào bến thuyền. Bức ảnh đẹp không đáng để đổi bằng việc đứng sai làn đường.
Cách chọn điểm dừng còn phụ thuộc vào việc bạn đi một mình hay theo nhóm. Đi một mình, bạn có thể dừng thoải mái, quay lại một đoạn vài trăm mét nếu lỡ đi quá khung hình ưng ý. Đi nhóm năm sáu xe, mỗi lần dừng là một đám đông nhỏ đứng ven đường, vừa mất thời gian vừa dễ lấn làn; khi đó nên để một người đi đầu quyết định điểm dừng, những người còn lại theo, khỏi cảnh nửa nhóm dừng nửa nhóm còn chạy.
Hướng Tuyên Quang: hồ Na Hang và ven sông Gâm
Đi hướng Tuyên Quang, đoạn được chờ đợi nhất là vùng hồ Na Hang. Mặt nước xanh thẳm nằm giữa các dãy núi đá vôi, những mỏm đá nhô ra và thuyền nhỏ lượn lờ tạo khung hình cổ điển của vùng đông bắc. Điểm dừng nên chọn là các đoạn đường cao nhìn xuống hồ, nơi mặt đường rộng và tầm nhìn mở. Sáng sớm ở đây thường có sương mỏng trên mặt nước, là thời khắc mà người chụp ảnh đi đường dài ai cũng muốn có. Sau Na Hang, đường tỉnh men theo thung lũng, có những cây cầu nhỏ và bản làng ven đồi, hợp với ảnh đời thường hơn là ảnh phong cảnh lớn.
Về phía Chiêm Hóa lên Bảo Lạc, đường dọc sông Gâm có nhiều đoạn nhìn thẳng xuống khúc sông uốn lượn. Đây là vùng ít khách hơn, nên bạn gần như được đứng một mình ở các điểm dừng. Nếu bạn đã đọc bài viết về việc ra Bảo Lạc trong một ngày, bạn sẽ nhớ rằng nhịp đi của hướng này khá gấp, nên chỉ nên chọn một đến hai điểm dừng chụp chính để không rơi vào thế chạy đua với mặt trời.
Một mẹo nhỏ cho hướng này: hãy hỏi thuyền hoặc các hàng nước ven hồ xem sáng nay mặt hồ có sương không, vì sương trên Na Hang tan rất nhanh, ai đến muộn một tiếng là mất trọn khung hình quý nhất trong ngày. Đi sớm hơn kế hoạch nửa tiếng chỉ để chờ sương cũng là một khoản đầu tư xứng đáng.
Hướng Cao Bằng: quốc lộ ba mươi tư dọc sông Gâm
Đi hướng thành phố Cao Bằng rồi theo quốc lộ ba mươi tư ngược xuống Bảo Lạc, bạn được tặng một loại khung hình khác: đường lớn, mặt đường tốt, và những dãy núi đá vôi dựng đứng hai bên. Đoạn đẹp nhất là phần đường uốn theo các khúc sông, nơi từ xa bạn thấy đường đèo nhẹ như sợi chỉ. Buổi chiều tà, ánh nắng xiên qua các vách đá cho độ tương phản rất tốt, nhưng cũng là lúc đường bắt đầu nguội ánh sáng, nên canh khung giờ từ ba giờ đến năm giờ chiều là đẹp nhất.
Một điểm dừng đáng giá khác trên hướng này là các điểm nhìn về thành phố Cao Bằng từ các đoạn đèo nhẹ trước khi xuống phố, thường có lề rộng và góc nhìn bao quát cả thung lũng. Với nhóm đi theo lịch trình hai ngày như đã trình bày trong chuyến Bảo Lạc hai ngày, nên tranh thủ dừng ở đây vào xế chiều ngày một, lúc tới gần nơi nghỉ đêm.
Ánh sáng và khung giờ trên đường trường miền núi
Ánh sáng miền núi thay đổi nhanh hơn đồng bằng vì mặt trời bị núi che sớm. Hai khung giờ vàng là buổi sáng từ bảy giờ đến chín giờ rưỡi, khi sương chưa tan hết và nắng còn nghiêng, và xế chiều từ ba giờ rưỡi đến năm giờ. Giữa trưa, nắng đứng trên đầu làm bầu trời cháy trắng và bóng đổ cứng, không mấy bức ảnh phong cảnh nào sống sót qua khoảng giờ này. Nếu lịch trình buộc phải đi giữa trưa, hãy dùng thời gian đó để ăn trưa và nghỉ giải lao, giữ máy lại cho chiều.
Trời mưa không có nghĩa là hết ảnh. Mưa vừa tạnh, mặt đường ướt loáng nắng, khói sông bốc lên các triền núi, đây là loại ánh sáng mềm mà người chụp ảnh nhiều năm vẫn săn lùng. Chỉ cần nhớ hai điều: đứng chỗ không bị nước chảy qua đầu, và để thiết bị trong túi chống nước cho tới khi dừng hẳn.
Chuẩn bị thiết bị khi đi bằng xe máy
Trên xe máy, thiết bị chụp ảnh sống sót nhờ cách bạn để nó, chứ không phải nhờ may mắn. Điện thoại nên để trong túi ngực có khoá kéo, dây đeo cẩn thận; máy ảnh nhỏ để trong balô có đệm, và tuyệt đối không móc lủng lẳng bên hông xe. Mang theo một miếng vải mềm lau ống kính, vì bụi đường và vệt mưa là hai kẻ thù lớn nhất của ống kính trên đường trường. Nếu đi nhóm, nên phân công rõ ai cầm máy chính để tránh cảnh ba chiếc xe dừng chặt lại một khúc cua chỉ vì cùng thấy một khung hình.
Pin là thứ ít ai nghĩ tới cho tới khi cạn. Với hành trình hai ngày, mang theo pin dự phòng hoặc cục sạc dự phòng, và sạc đầy mỗi tối tại chỗ nghỉ. Một quy tắc nhỏ: chụp ít, xem lại nhiều, chọn kỹ ngay trên máy, sẽ tốt hơn về nhà với vài trăm bức ảnh không dùng được. Cuối cùng, đừng quên rằng đôi mắt cũng cần nghỉ: nhìn đường cả ngày đã mỏi, thêm hai tiếng dán mặt vào khung hình sẽ khiến bạn lơ đãng trên những chặng cuối, và không bức ảnh nào đáng giá bằng việc về tới nơi nguyên vẹn.
Các câu hỏi thường gặp
Đi Bảo Lạc nên dừng chụp bao nhiêu lần là hợp lý? Ba đến bốn điểm dừng chính cho mỗi chiều đi là vừa đẹp, đủ lấy được các khung hình đặc trưng mà không phá vỡ nhịp di chuyển.
Điểm dừng nào đẹp nhất trên hướng Tuyên Quang? Các điểm cao nhìn xuống hồ Na Hang, vào buổi sáng sớm có sương trên mặt nước.
Chụp ảnh trên quốc lộ ba mươi tư có an toàn không? Có, nếu dừng hẳn vào lề rộng, đứng gọn một phía, và bật đèn khẩn cấp hoặc đặt cờ hiệu nếu mang theo; tuyệt đối không dừng trong khúc cua khuất tầm nhìn.
Trời nhiều mây có đáng đi chụp không? Rất đáng, mây trên núi đá vôi cho ảnh có chiều sâu hơn trời quáng; chỉ cần để ý ống kính bị ẩm khi đổi độ cao nhanh.
Mang máy ảnh to có tiện không khi đi xe máy? Không nên, nếu bạn đi một mình và không có balô chống sốc; máy nhỏ gọn hoặc điện thoại tốt thường cho kết quả thực tế hơn trên cung đường dài.
Tóm lại
Đường đến Bảo Lạc cho bạn nhiều khung hình hơn thời gian cho phép dừng, nên nghệ thuật ở đây là chọn lọc: hồ Na Hang buổi sớm trên hướng Tuyên Quang, quốc lộ ba mươi tư dọc sông Gâm buổi chiều trên hướng Cao Bằng, cùng hai ba điểm phụ ven đường. Dừng đúng giờ ánh sáng, để thiết bị gọn và an toàn, rồi để khoảng cách còn lại của chuyến đi tự kể câu chuyện. Bức ảnh đẹp nhất của một cung đường thường không phải ở chỗ đông người dừng nhất, mà ở chỗ bạn kịp tới đúng lúc trời đẹp.