Giao đồ ăn bằng xe máy là việc tưởng đơn giản nhưng lại có nhiều điểm dễ làm hỏng: món lỏng tràn, món hot nguội, túi rơi giữa đường, hoặc bản thân người lái vì lo đồng hồ giao mà chạy liều. Bài này thuộc chùm an toàn kỹ năng nâng cao trong mục an toàn, tổng hợp cách xếp, chở và giao an toàn; các tình huống xử lý trên đường nói chung nằm trong mục kinh nghiệm, còn câu hỏi chung về thuê xe trong mục hỏi đáp.
Câu trả lời nhanh
Nguyên tắc số một là giữ xe chạy êm: đồ ăn của bạn sống nhờ độ êm của xe, không phải tốc độ. Xếp món nặng và chắc dưới đáy, món lỏng dựng đứng thẳng, món nóng giữ trong hộp giữ nhiệt, túi buộc hoặc gắn chắc vào xe chứ không treo lủng lẳng. Giữ tốc độ vừa, tránh thắng gấp và ổ gà, tính đường đi trước để không bị giờ giục chạy nhanh. Một đơn giao trễ vài phút vẫn tốt hơn một đơn giao đổ, và tốt hơn nhiều một ca tai nạn.
Xếp đồ đúng nguyên tắc
Có ba nhóm đồ ăn cần xếp khác nhau. Nhóm ly nước: dựng thẳng, nắp đậy có chốt, đặt ở cốp dưới hoặc túi có đáy cứng, tuyệt đối không để trên nắp của cốp vì một cú thắng nhẹ cũng làm ly sập. Nhóm hộp cơm, mì: đặt nằm phẳng, chồng không quá ba lớp, các hộp lớn dưới. Nhóm bánh, món trang trí: túi ép nhẹ, không chèn giữa các hộp nặng, vì trang trí mới là phần dễ hỏng nhất của đơn hàng. Túi đựng chung nên là loại có đáy cứng, dây siết kéo được, không dùng túi nilon mềm đựng nhiều đơn chồng lên nhau vì chúng trượt lên nhau khi xe vào cua.
Một chi tiết nhỏ mà hiệu quả: trước khi xếp, kiểm tra nắp từng hộp đã khít. Đa số ca tràn nước là vì nắp không đóng chốt, không phải vì đường xấu.
Giữ nhiệt và giữ độ tươi
Món nóng nguội nhanh trên xe máy vì gió. Hộp giữ nhiệt bằng xốp dày hoặc hộp vải ghép lớp bạc là món đáng đầu tư cho ai giao thường xuyên: giữ nóng trong hai mươi ba mươi phút, đúng tầm một chuyến phố. Món lạnh như kem, sữa chua thì ngược lại, cần túi lạnh hoặc đá gel; nếu đơn kem đường dài, báo khách trước thời gian có thể trễ. Đựng cùng món nóng và lạnh trong một hộp là lỗi phổ biến làm cả hai cùng hỏng, nên tách riêng.
Chở trên xe: gắn chắc, cân bằng
Túi giao hàng nên gắn ở phần giữa xe, cốp hoặc vị trí chân gác, buộc hai điểm trở lên, sao cho xe vào cua túi không đu đưa. Không treo túi nặng ở tay lái vì làm xe nặng đầu, mất cảm giác lái. Cân bằng hai bên nếu dùng giỏ hai bên, lệch một bên là lệch cả tay lái, rất mệt cho quãng dài. Nếu đơn to cần mang sau lưng, dùng ba lô có dây bụng chặt, và nhớ ba lô nặng làm mình dễ ngược người khi phanh, nên thắt dây bụng kỹ.
Khi lên vỉa hè hoặc qua gờ giảm tốc, dùng cách nghiêng xe nhẹ và nhích từ từ, không để xe nảy vì đó là lúc nước tràn nhiều nhất.
Giao mưa và giao đêm
Mưa là kẻ thù của đồ giao: túi giấy mềm ra, hộp thấm, món chiên giòn bị ỉu. Áo mưa cho người và túi nilon to cho hàng là cặp đôi bắt buộc; túi nilon lớn trùm cả túi giao hàng và thắt cổ túi, không để hở phía hứng gió. Đường mưa thì đi chậm hơn bình thường và tránh chọn đường hay ngập, vì nước ngập làm thắng yếu và hộp giữ nhiệt bị hỏng. Giao đêm thì bật đèn xe đầy đủ, và nên mang khăn lau tay vì tay ướt cầm ga dễ trượt.
An toàn giao thông của người giao
Có một sự thật cần nói thẳng: áp lực giờ giao là nguyên nhân lớn khiến người giao hàng chạy nhanh, vượt ẩu, và đó là lúc tai nạn xảy ra. Vài cách giảm áp lực: nhận đơn theo đúng quãng mình quen, tính đường có thời gian dự phòng, và báo trước cho khách nếu trễ thay vì cố lấy lại vài phút bằng cách chạy liều. Người lái cần mũ bảo hiểm đạt chuẩn, giấy phép lái xe và giấy tờ xe theo quy định, không dùng điện thoại cầm tay khi đang chạy, và tuyệt đối không uống rượu bia trước khi lái. Chạy đúng đèn, đúng chiều, đội mũ, giữ khoảng cách: những điều này bảo vệ chính người giao trước hết.
Nghỉ giữa ca cũng là một phần của an toàn: một ca giao dài bốn năm tiếng nên có ít nhất một lần dừng ăn uống nhẹ, vì tay lái của người đói và khát cũng mệt mỏi như tay lái của người thiếu ngủ.
Chuẩn bị hộp giữ nhiệt và hộp đựng thức ăn
Chất lượng hộp quyết định một nửa kết quả giao đồ ăn. Hộp giữ nhiệt tốt giữ được nhiệt độ món nóng trong khoảng một tiếng, đủ cho hầu hết đơn trong nội thành; hộp nhựa đậy kín ngăn nước sốt tràn ra túi và sang xe. Nên có hai loại hộp: hộp cứng cho món nhiều nước như bún, phở, và túi zip hoặc hộp nhỏ cho món khô. Trước giờ cao điểm, kiểm tra gioăng miệng hộp, quai xách, và miếng lót đá lạnh nếu có; một hộp nứt phát hiện giữa ca thì đã muộn. Với món chiên giòn, nên để hở một lỗ thoát hơi nhỏ trên nắp, vì hơi nước đọng sẽ làm giòn bị ỉu trước khi tới tay khách.
Sắp nhiều đơn trong một túi cũng có nguyên tắc: món nặng và chắc ở dưới, món nhẹ dễ biến dạng ở trên, đơn nào giao trước đặt phía ngoài cùng để không phải lục lại cả túi khi dừng ở điểm đầu tiên. Mỗi đơn nên có nhãn hoặc số kẹp màu riêng vì giữa đông đường, một lần giao nhầm khiến cả hai khách cùng mất thời gian.
Giữ lớp xe sạch và chống tràn khi giao nhiều
Chở đồ ăn nhiều chuyến một ngày, lớp giữ giữa túi đồ và yên xe rất đáng đầu tư: một tấm lót chống thấm hoặc túi bóng khí mỏng đặt dưới túi đồ giúp nước ngọt, trà sữa, nước lẩu không thấm xuống bề mặt yên và hộc chứa đồ. Xe thuê cũng cần được giữ sạch khi hoàn trả: vết dầu mỡ bám lâu khó tẩy, và trà sữa đổ lên sơn xe nếu không lau ngay sẽ để lại vệt ố. Một khăn ẩm nhỏ trong cốp là món đồ đáng giá nhất trong nghề giao đồ ăn, dùng được cho tay, cho lớp áo mưa, và cho cả yên xe.
Cuối ca, nên quét nhanh túi đồ và cốp, đổ rác, lau các điểm hay đọng nước, để hôm sau bắt đầu bằng một xe sạch sẽ. Thói quen này không chỉ giữ xe thuê được nguyên trạng mà còn giúp bạn phát hiện sớm những hỏng nhỏ như ốc lỏng của giá giữ hộp trước khi chúng thành hỏng lớn giữa đường.
Câu hỏi thường gặp
Trà sữa hay tràn nhiều nhất, có cách nào triệt để?
Tuyệt đối thì không, nhưng giảm rõ: nắp đậy chốt, đặt trong túi đế cứng, dựng thẳng trong cốp dưới, và chạy tránh mọi ổ gà. Có người còn dán thêm vòng keo quanh nắp, mẹo nhỏ mà hiệu quả.
Giao nhiều đơn một chuyến nên sắp thế nào?
Xếp theo thứ tự giao, đơn cuối cùng xếp dưới cùng, và tách từng đơn vào túi con riêng. Cái tai nạn lớn nhất của chuyến ghép là tráo nhầm túi, nên ghi rõ túi nào của đơn nào.
Mua hộp giữ nhiệt loại nào là đủ dùng?
Loại hộp xốp dày có quai là đủ cho giao nội thành, không cần loại đắt. Điều quan trọng hơn là đóng kín nắp và không mở lấp ló giữa đường.
Ba lô giao hàng có hại lưng không?
Có nếu chở nặng thường xuyên và thắt lỏng. Kéo dây bụng sát, cân hai vai, và nếu đơn nặng thường xuyên thì chuyển qua giỏ sau có cốp là tốt hơn cho sức khỏe dài hạn.
Khách gọi ở chung cư không có thang máy thì tính sao?
Báo trước cho khách nếu chắc chắn trễ vì lên tầng bộ, và khi rời xe, khóa kỹ vì xe với đồ trên xe đỗ ngoài lâu hơn các đơn khác.
Làm sao nhớ đường để đỡ trễ?
Học trước tuyến trước khi nhận ca, dùng định vị nhưng dừng hẳn mới nhìn, và ghi nhớ vài tuyến thay thế cho giờ cao điểm. Đây là phần chuyên môn của nghề, đầu tư vài ngày đầu sẽ nhàn suốt về sau.
Tóm lại
Giao đồ ăn an toàn dựa trên bốn trụ: xếp đúng nhóm, giữ nhiệt giữ khô, gắn chắc cân bằng trên xe, và đi êm đúng luật. Đơn trễ chút vẫn cứu được, đơn đổ hoặc ca tai nạn thì không. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho việc giao hàng, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày; các dòng xe và mức giá nằm trong bảng giá thuê xe.