Chuyến phượt đầu tiên đi theo nhóm bạn trẻ luôn vui nhưng cũng là chuyến dễ gặp rủi ro nhất: người mới lái đường dài, nhóm chưa có nhịp chung, và lịch trình thường bị vẽ theo cảm hứng. Bài này thuộc chùm người lái theo nhu cầu trong mục an toàn, tổng hợp những gì nhóm lần đầu cần chuẩn bị trước khi xuất phát, cách giữ đội hình trên đường, và xử lý các tình huống hay gặp. Kinh nghiệm chạy xe từng vùng được mô tả trong mục kinh nghiệm, còn các câu hỏi về thủ tục thuê xe nằm trong mục hỏi đáp.
Câu trả lời nhanh
Bốn việc quyết định thành bại của nhóm lần đầu. Một, chọn lộ trình ngắn, một ngày hoặc hai ngày, không tham đường xa. Hai, giới hạn nhóm tối đa bốn đến sáu xe, nhiều hơn là khó quản lý đội hình. Ba, phân vai trước: người dẫn đường, người áp sát cuối, người giữ quỹ. Bốn, thống nhất quy tắc tốc độ theo người chậm nhất và tuyệt đối cấm rượu bia khi lái. Nhóm làm đủ bốn việc này thì chuyến đầu gần như chắc chắn an toàn, phần còn lại chỉ là chuyện trời đẹp hay mưa.
Chọn lộ trình cho chuyến đầu
Sai lầm phổ biến nhất của nhóm trẻ là chọn điểm quá xa để chứng tỏ bản lĩnh. Chuyến đầu nên là cung quen, đường nhựa tốt, quãng dưới một trăm năm mươi cây số mỗi ngày, có thể dừng sớm nếu ai đó mệt. Cung đường về các tỉnh gần Hà Nội như Hòa Bình, Thái Nguyên hoặc Ninh Bình đều hợp để tập: đường đẹp, nhiều điểm dừng, tín hiệu viễn thông ổn để liên lạc. Hãy in hoặc lưu offline bản đồ trước khi đi, vì vài cung núi vẫn có đoạn mất sóng.
Lịch trình nên có xấp xỉ dự phòng: tính mỗi chặng dài thêm ba mươi phút cho nghỉ chân, chụp ảnh và xăng dầu. Nhóm lần đầu hầu như luôn về trễ hơn dự kiến, nên đặt phòng trước nếu đi qua đêm, tránh tình trạng tới nơi tối mà chưa có chỗ ngủ. Chủ homestay vùng du lịch thường trả lời nhanh qua tin nhắn, cứ hỏi thẳng về chỗ để xe an toàn qua đêm.
Chia vai và quy tắc đội hình
Nhóm cần ba vai rõ ràng. Người dẫn đường đi đầu, giữ tốc độ và không bao giờ vượt lên ai; người áp sát đi cuối, đảm bảo không ai bị bỏ lại, và là người quyết định dừng nghỉ khi thấy ai đuối; người giữ quỹ thu chi chung, trả tiền xăng và ăn uống để cuối chuyến chia đều sòng phẳng. Với nhóm trên bốn xe, nên bổ nhiệm thêm người giữ thuốc và dụng cụ vá lốp.
Trên đường, đội hình chuẩn là hàng một, cách nhau hai đến ba chục mét, người quen đường nhất đi đầu và người mới đi giữa đoàn. Tuyệt đối không đi song song hai xe để nói chuyện, không đua nhau, và không vượt người dẫn đường. Mỗi lần dừng nghỉ, cả nhóm cùng dừng, kể cả người còn khỏe, vì tinh thần nhóm được giữ bằng những chặng nghỉ chung.
Chuẩn bị xe và đồ dùng
Mỗi xe cần được kiểm tra trước khi đi: lốp còn gai và đủ hơi, thắng ăn đều, đèn pha và đèn hậu sáng, dây xích hoặc dây curoa không lỏng. Mang theo bộ vá lốp và bơm mini cho cả nhóm, chỉ cần một bộ dùng chung. Đồ bảo hộ bắt buộc gồm mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho mọi thành viên; găng tay, áo gió và khẩu trang là ba món nên có cho đường bụi. Mỗi người mang một bình nước và vài gói bánh dự phòng, vì mấy đoạn đường núi thưa quán.
Nhóm thuê xe nên đặt xe trước ở một nơi cho cả nhóm, để nhận cùng lúc, kiểm tra cùng lúc, và hoàn trả cùng lúc. Nhớ mang chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu theo yêu cầu nơi cho thuê, chụp lại tình trạng xe lúc nhận, và hỏi rõ quy định về giờ trả xe lẫn phụ thu giờ muộn để tránh tranh luận cuối chuyến. Người lái cần có giấy phép lái xe phù hợp với dung tích xe; với xe trên năm mươi phân khối thì giấy phép tương ứng là bắt buộc theo luật, không nên lấy xe vượt phân khối giấy phép của mình.
Giữ an toàn trên đường
Quy tắc an toàn quan trọng nhất của nhóm trẻ là tốc độ. Đi đường trường, giữ tốc độ vừa phải, vào cua giảm trước không phải trong cua, và khi đi đèo thì người đi trước mất dấu người sau thì dừng ở nơi rộng chờ. Mưa to thì cả nhóm cùng dừng dưới mái hiên, tuyệt đối không cố chạy; đường đèo ẩm mưa là nơi ngã xe hay xảy ra nhất với người mới. Không lái sau khi uống rượu bia, kể cả một chai bia nhẹ, vì phản xạ người mới đã không vững.
Ban đêm nên hạn chế di chuyển; nếu buộc phải chạy nốt đoạn ngắn thì bật đèn đủ, giữ khoảng cách xa hơn ban ngày và người dẫn đường gọi rõ mỗi lần rẽ. Đèn hậu và áo phản quang giúp người đi sau nhìn thấy nhau trong tối. Những kỹ năng xử lý tình huống đường như thắng gấp hay né ổ gà được tổng hợp trong chủ đề xử lý tình huống trên đường.
Chi tiêu chung và liên lạc
Lập quỹ chung ngay đầu chuyến, mỗi người đóng số tiền bằng nhau, người giữ quỹ chi cho xăng, ăn và phòng ở. Cuối ngày chia vài công khai số liệu trên nhóm chat để mọi người theo dõi. Cách này tránh hai vấn đề kinh điển của nhóm trẻ: ai đó chi quá tay rồi đòi lại, và quỹ thất thoát do ghi chép không rõ ràng.
Về liên lạc, tạo nhóm chat riêng cho chuyến đi, thống nhất rằng tin nhắn quan trọng gọi trực tiếp vì chạy xe không thể nhìn điện thoại. Mỗi người tắt thông báo mạng xã hội để không bị phân tâm lúc lái. Nếu tách nhóm làm hai đoàn, mỗi đoàn phải có đủ vai dẫn đường và áp sát, không để đoàn nào chỉ toàn người mới.
Xử lý sự cố hay gặp
Xe hết xăng giữa đoạn vắng: người áp sát chở chủ xe tới trạm gần nhất mua xăng mang về, hoặc gọi số hỗ trợ đường trường nếu có. Xe bị thủng lốp: cả nhóm dừng ở nơi rộng, vá tại chỗ nếu lốp nhỏ, còn lốp bên thì đổi vá miếng lớn hoặc gọi cứu hộ. Người bị ốp nhẹ: nghỉ tại điểm gần nhất, không cố chạy tiếp; nếu nặng thì dừng chuyến và ưu tiên sức khỏe, chuyến sau còn nhiều. Đến tối mất chỗ ngủ: gọi các homestay lân cận, và nhóm nên chấp nhận ngủ xa hơn dự kiến thay vì chạy đêm đường núi.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm mấy xe là hợp lý cho lần đầu?
Bốn đến sáu xe. Nhỏ hơn thì thiếu người ứng cứu, lớn hơn thì khó giữ đội hình và thường bị chia rẽ giữa đường.
Người mới lái nên đi xe số hay xe ga?
Người mới nên dùng loại xe mình quen nhất. Xe ga nhẹ dễ lái đường phố, xe số thắng tốt hơn đường dốc. Không nên mượn loại xe lạ để đi phượt ngay lần đầu.
Đi phượt lần đầu có cần cứu hộtrước không?
Không bắt buộc, nhưng nên lưu sẵn số cứu hộ đường của vùng dự kiến đi và số chủ homestay. Với nhóm chỉ đi cung quen trong ngày, thường không cần đặt trước.
Ngân sách mỗi người khoảng bao nhiêu?
Tính theo ba khoản: xăng theo quãng đường, ăn uống ba bữa mỗi ngày, và chỗ ngủ nếu qua đêm. Cộng thêm khoản dự phòng nhỏ cho sự cố. Nhóm nên thống nhất mức chi chung trước khi xuất phát để không tranh luận giữa đường.
Nếu trời mưa to giữa đèo thì làm gì?
Cả nhóm cùng dừng ở nơi có mái che, đợi nhỏ mưa rồi đi tiếp với khoảng cách rộng hơn. Không phân tán chạy trước chạy sau lúc mưa, và không đứng dưới taluy đá.
Bạn trong nhóm muốn tự tách đi tiên một mình thì sao?
Không cho. Quy tắc chuyến đầu là đi cùng đoàn, nếu người đó vẫn muốn tự đi thì nhóm nên dừng lại nói rõ trước khi xuất phát, hoặc để chuyến sau đi riêng.
Tóm lại
Nhóm trẻ đi phượt lần đầu an toàn nhờ chuẩn bị hơn nhờ bản lĩnh: lộ trình ngắn, nhóm vừa phải, vai vác rõ, tốc độ theo người chậm nhất, không rượu bia khi lái, và quỹ chung minh bạch. Làm đủ các việc này, chuyến đầu sẽ là kỷ niệm đẹp thay vì bài học đắt. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho nhóm bạn đi phượt lần đầu, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn số xe và dòng xe phù hợp; mức giá các dòng xe nằm trong bảng giá thuê xe.