Mưa to bất chợt trên đường phố, gầm cầu vượt là một trong những chỗ người chạy xe máy nghĩ tới đầu tiên: mái che chắn nước, dưới gầm thường rộng, dừng trú mưa tiện. Nhưng chính khu vực này lại tập trung nhiều rủi ro riêng: mặt đường dưới gầm dễ ngập cục bộ, dầu mỡ tích tụ lâu ngày bị nước mưa dội xuống thành lớp trơn, và khi mưa thì mọi người cùng kéo về gầm cầu gây chật chội. Bài viết thuộc cụm chạy xe theo thời tiết trong chuyên mục an toàn khi đi xe máy phân tích kỹ khi nào chạy dưới gầm cầu vượt an toàn, khi nào nên né, và cách xử lý từng tình huống.
Câu trả lời nhanh
Chạy được dưới gầm cầu vượt khi trời mưa, nhưng với ba điều kiện: đi chậm vì mặt đường dưới gầm thường trơn hơn mặt đường ngoài, giữ khoảng cách với xe phía trước vì phanh gấp trên mặt ướt dễ trượt, và không dừng đỗ chồng chéo gây tắc nghẽn lối thoát. Nên né gầm cầu khi thấy nước dâng thành dòng qua mặt đường dưới gầm, khi gầm chật đông xe cộ, hoặc khi đèn chiếu sáng hạn chế tầm nhìn. Trú mưa dưới gầm thì dựng xe sát mép, không chắn lối lưu thông. Nguyên tắc lớn nhất: gầm cầu là nơi đi qua, không phải nơi nán lại lâu.
Ba rủi ro riêng của khu vực gầm cầu khi mưa
Rủi ro thứ nhất là mặt đường trơn cục bộ. Dưới gầm cầu là nơi ít mưa rửa trực tiếp nên bụi bẩn, dầu nhớt rò rỉ từ xe cộ dồn lại; khi mưa, nước từ trên cầu và các máng thoát dồn xuống cuốn lớp bẩn này thành màng trơn trên mặt đường. Nhiều người ngã ở chính đoạn gầm cầu mà họ nghĩ là an toàn nhất, chỉ vì phanh gấp trên lớp màng đó.
Rủi ro thứ hai là ngập nước cục bộ. Hệ thống thoát nước dưới gầm cầu phụ thuộc cống ngầm; mưa lớn trong thời gian ngắn có thể vượt khả thoát, nước dồn thành vũng sâu ở điểm trũng giữa gầm. Vệt ngập này khó thấy trước khi tới vì nước đục phẳng màu như mặt đường ướt. Xe máy lao vào vũng ngập có thể bị chắn nước, máy chết giữa gầm, vừa nguy hiểm vừa gây tắc.
Rủi ro thứ ba là va chạm do mật độ. Khi mưa, nhiều người cùng chạy nhanh về gầm để che, tốc độ chênh nhau lớn giữa nhóm quen và nhóm không quen đoạn. Cộng thêm tầm nhìn giảm vì mưa tạt, kính mũ bảo hiểm đọng nước, khả năng va quét trong gầm cao hơn đường thoáng. Ai đã từng đọc bài chạy xe khi trời mưa kèm sấm chớp sẽ nhận ra nguyên tắc chung: mưa gắt thì giảm tốc và tăng khoảng cách, gầm cầu không miễn trừ quy tắc này.
Khi nào gầm cầu vượt là lựa chọn đúng
Gầm cầu phát huy đúng giá trị khi mưa vừa phải, đường thoát nước tốt, xe thưa: lúc đó chạy qua gầm chỉ cần giảm tốc nhẹ, quan sát điểm trũng và giữ khoảng cách. Trú mưa ngắn dưới gầm cũng chấp nhận được nếu dựng xe sát mép, để lối thoát trống và đứng nơi nhìn thấy được. Với người chạy cung đường dài về trong cơn mưa bất chợt, gầm cầu là điểm dừng quy hoạch tự nhiên giúp mình định thần, kéo áo mưa, kiểm tra đèn rồi tiếp tục.
Điều cần nhớ là chọn gầm sạch sẽ và thông thoáng. Gầm cầu ở các nút giao lớn thường có ánh đèn và đường dẫn rõ; gầm nhỏ, sâu và chỉ có một lối thì không đáng nhận rủi ro dừng lâu, vì phần lưu thông trong gầm nhỏ thường chật ngay khi chỉ vài xe cùng nán. Ưu tiên thứ tự: gầm rộng có nhiều lối ra vào, rồi mới đến gầm nhỏ một lối.
Cách chạy an toàn trong gầm khi trời mưa
Trước khi vào gầm, thả tốc độ từ xa thay vì phanh sát trước miệng gầm, vì đúng vị trí trơn nhất thường là đoạn dẫn vào nơi các máng thoát nước dồn về. Trong gầm, bật đèn chiếu gần cả ban ngày mưa, vừa cho xe phía sau thấy mình, vừa không làm chói mắt xe ngược chiều. Giữ làn bên phải ổn, tránh đoạn giữa gầm nơi nước dồn và các tấm nắp cống, miệng ga-ra nhô lên làm bánh xe xóc.
Quãng đường dưới gầm ngắn nhưng đừng tăng ga trong gầm: hơi nước và bụi bị bánh xe cuốn lên làm màn nhìn phía sau mờ đi, tăng ga còn khiến bánh sau dễ trượt trên lớp màng trơn. Khi có xe tải, xe khách đi cùng hướng trong gầm, đừng bám sát hút gió: kính mũ bị tạt nước thêm từ bánh xe lớn, tầm nhìn giảm hẳn. Nhường chúng đi trước rồi giữ khoảng cách chừng vài giây mới qua gầm.
Khi nào nên né gầm cầu và chọn đường khác
Ba tín hiệu để bỏ gầm cầu và đi đường vòng. Một, thấy nước chảy thành dòng qua miệng gầm hoặc có xe chết máy đang nằm giữa gầm: đoạn đó đang ngập, khả năng cao lối thoát cục bộ cũng kẹt. Hai, mưa dông kèm sét: gầm cầu bằng kết cấu thép hay bê tông cốt thép gần vị trí cao, đứng đậu lâu dưới gầm trong dông không phải ý hay, cách tốt hơn là dừng xa hơn ở nhà có mái, mái hiên. Ba, gầm đang được khắc phục hoặc cắm biển rào một phần: mặt đường hẹp còn lại đầy ắp xe, chậm mà chen còn nguy hơn vòng thêm vài phút đường khác.
Người quen bản đồ khu vực luôn có sẵn hai con đường: một trục qua gầm cầu, một trục ven né gầm. Khi mưa to, chọn trục ven dù xa hơn chút vẫn an toàn hơn lách qua gầm ngập. Với các tình huống đường về bị nước chặn, kinh nghiệm xử lý từng loại mặt đường ướt được tổng hợp trong bài chạy ven hồ nước không có lan can, vì hồ và gầm cầu đều thuộc nhóm điểm khiến đường ướt trở nên khó đoán hơn.
Trú mưa dưới gầm: làm sao cho đúng
Trú mưa dưới gầm cầu chấp nhận được, nhưng trú đúng cách: dựng xe sát mép phía phải theo chiều đi, dựng thành hàng dọc chứ không thành hàng ngang chắn lối, người đứng giữa xe với đường nhìn thấy cả hai phía. Áo mưa kéo ra mặc từ từ, kính mũ lau trước khi tiếp tục. Trú trong vài phút chờ mưa yếu là khác với ngồi chờ mưa tạnh hẳn: mưa lớn kéo dài thì nên xác định tiếp tục trong mưa nhỏ hơn với tốc độ thấp, vì gầm đông dần lên theo thời gian.
Người thuê xe cần lưu ý thêm: xe thuê chết máy giữa gầm vì ngập nước là tình huống phiền phức, vừa đứng giữa dòng xe, vừa lo điều khoản thuê. Trước mùa mưa, chủ xe và khách thuê cùng kiểm tra máy, đèn, phanh trước khi nhận xe là thói quen đáng giữ. Khi cần tư vấn dòng xe hợp đi trong mùa mưa hoặc hỏi thêm điều khoản thuê, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày; các dòng xe và mức giá tham khảo tại trang bảng giá thuê xe máy.
Câu hỏi thường gặp
Những câu hỏi thường gặp về việc chạy dưới gầm cầu vượt khi trời mưa.
Dưới gầm cầu có an toàn hơn đường ngoài khi mưa không?
Che được nước mưa, nhưng mặt đường dưới gầm thường trơn hơn do dầu mỡ và bụi bẩn tích tụ bị nước dội ra. An toàn thực sự nằm ở tốc độ thấp và khoảng cách xa với xe phía trước, không ở vị trí gầm cầu.
Gầm cầu bị ngập thì làm sao?
Không cố qua: nước đục che mất hố sâu và nắp cống, xe dễ chết máy giữa gầm. Quan sát nếu có xe lớn qua được thì mới cân nhắc đi theo đúng vết bánh của chúng, nếu không thì rẽ về đường vòng. Báo hiệu cho xe phía sau biết mình rẽ chậm.
Dừng trú mưa dưới gầm bao lâu là hợp lý?
Vài phút chờ mưa yếu là ổn, dựng xe sát mép và luôn để lối thoát trống. Nếu mưa không dấu hiệu dứt, mặc áo mưa đi tiếp trong mưa nhỏ với tốc độ thấp còn hơn đứng lẫn trong dòng xe kéo về gầm càng lúc càng đông.
Chạy trong gầm có cần bật đèn không?
Có, bật đèn chiếu gần cả ngày mưa: gầm tối hơn ngoài, đèn giúp xe khác nhìn thấy mình và không làm chói xe ngược chiều như đèn chiếu xa. Đây cũng là cách xử lý đúng với mọi đoạn đường tối khi mưa.
Xe máy chết máy giữa gầm thì xử lý thế nào?
Đẩy xe sát mép ngay để tránh chặn dòng xe, mở đèn khẩn cấp nếu có, và không nổ lại máy khi đã bị chắn nước mà nên gọi hỗ trợ. Với xe thuê, gọi ngay cho bên cho thuê theo số trong hợp đồng để được hướng dẫn, giảm thiểu hư hỏng thêm.
Tóm lại
Gầm cầu vượt khi mưa là nơi đi qua cẩn trọng, không phải nơi yên bình tuyệt đối: mặt trơn vì dầu mỡ, ngập cục bộ vì cống quá tải, chật chộn vì mọi người cùng kéo về. Giảm tốc từ xa, bật đèn gần, giữ khoảng cách, né điểm trũng và không nán lại lâu. Thấy nước chảy qua gầm thì chọn đường vòng. Cần thuê xe máy chắc tay cho mùa mưa ở Hà Nội, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.