Câu trả lời nhanh
Qua cầu vượt và hầm chui bằng xe máy an toàn dựa trên một nguyên tắc chung: hai công trình này đều hẹp hơn, kín hơn và nhanh thay đổi ánh sáng hơn đường thường, nên mọi thứ bạn làm phải nhỏ giọt và sớm hơn bình thường. Lên cầu vượt thì giữ số thấp và ga đều, tuyệt đối không sang số giữa dốc; vào hầm chui thì bật đèn từ trước miệng hầm, giữ đúng làn và chuẩn bị tinh thần cho khoảng chuyển sáng tối ở lối vào lẫn chói mắt ở lối ra.
Bài viết này tách rõ hai phần: kỹ thuật qua cầu vượt, sau đó kỹ thuật qua hầm chui, kèm những tình huống hay gặp như tắc nghẽn trên đỉnh cầu hay xe chết máy trong hầm. Đây là phần kiến thức thực hành thuộc trang chủ đề an toàn khi đi xe máy, hữu ích cho cả người đi làm trong phố lẫn người đi đường dài.
Cầu vượt và hầm chui: vì sao cần kỹ năng riêng
Cầu vượt và hầm chui sinh ra để tách dòng xe khỏi nút giao cắt ngang, và đúng theo thiết kế đó, tai nạn ở hai công trình này thường không phải va chạm ngang mà là va chạm cùng chiều do chênh lệch tốc độ. Trên dốc cầu vượt, một chiếc xe tải nặng chỉ chạy được vài chục km một giờ trong khi xe máy dễ vượt lên tới tốc độ cao, khoảng cách giữa hai lớp tốc độ này chính là mối nguy. Trong hầm chui, mắt người cần vài giây để thích nghi chuyển từ sáng ra tối, và vài giây đó bạn vẫn đang di chuyển.
Về luật, khi qua hai công trình này bạn vẫn tuân thủ đèn tín hiệu, vạch kẻ và hướng mũi tên như đường thường, đồng thời tuyệt đối không được dừng đỗ, lùi xe hay chuyển làn tùy tiện. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về phần trình bày lỗi và mức phạt, đó là phạm vi bài khác; ở đây chúng tôi chỉ nhấn mạnh: cách phòng tránh luôn rẻ hơn cách xử lý sau khi lỗi đã hình thành.
Kỹ thuật lên dốc cầu vượt
Trước khi lên cầu vượt, quyết định sớm: bạn có thật sự cần qua cầu không, và nếu có thì làn nào là làn của bạn. Phần lớn cầu vượt trong phố có hai làn cho xe máy và xe thô sơ, tách khỏi làn ô tô bằng dải phân cách. Sai lầm phổ biến nhất của người đi xe máy là để sát chân dốc rồi mới quyết định chuyển làn, buộc mình bẻ lái giữa dốc trong khi tốc độ các xe quanh mình đang chênh nhau mạnh.
Khi đã vào dốc, giữ số thấp và vòng tua ổn định. Với xe số, về số hai hoặc số ba tùy độ dốc, và không sang số giữa đoạn dốc nặng vì một cú hụt ga giữa dốc khiến xe đuôi hụt lại rất nhanh, dễ bị xe sau húc. Với xe ga, ga đều và giữ nguyên góc tay xoắn cho tới khi qua đỉnh. Nếu phải giảm tốc trên dốc, bóp phanh sau trước rồi mới thêm phanh trước, giống nguyên tắc đã phân tích trong bài kỹ năng xuống đèo bằng xe ga: phanh sau giữ thân xe, phanh trước giữ lực giảm tốc.
Ghi nhớ thêm một chi tiết hay bị bỏ qua: dốc cầu vượt thường có vệt dầu rơi nhỏ của xe cũ, đặc biệt ở đoạn xe hay dừng đèn. Một vệt dầu nhỏ trên mặt nhựa hơi ẩm cũng đủ khiến bánh sau trượt nhẹ khi bạn đang ngái người trên dốc. Vì vậy hãy quan sát mặt đường khoảng vài chục mét phía trước thay vì chỉ nhìn đỉnh cầu.
Trên đỉnh và đoạn xuống cầu vượt
Đỉnh cầu vượt là điểm nhìn bị che khuất: bạn không thấy nửa bên kia của dốc xuống cho tới khi ngang tầm mắt qua đỉnh. Vì vậy giữ tốc độ vừa phải cho tới khi đã thấy rõ mặt đường phía trước. Đây cũng là nơi gió ngang xuất hiện: ở các nút giao trên cao, gió từ hai hông cầu có thể đẩy nhẹ xe máy, nên hai khuỷu tay cần thả lỏng nhưng hai tay vẫn ôm chắc ghi đông.
Đoạn xuống cầu vượt thường ngắn và cong hơn đoạn lên, và cảm giác xe lao nhanh khiến nhiều người phản xạ bóp phanh gấp. Đừng thế: bóp nhịp, phanh sau trước, và để tốc độ giảm dần tự nhiên. Nếu có xe phía sau áp sát, đừng vì áp lực mà lượn nhanh hơn mức thoải mái của mình; giữ làn bên phải phần đường dành cho xe máy là cách giữ an toàn nhất cho cả hai.
Vào hầm chui: ba giây quyết định
Trước miệng hầm, bạn có ba việc cần làm gần như đồng thời: bật đèn, giảm tốc về mức tầm nhìn của bạn, và chọn làn trước khi mặt hầm nuốt khoảng trời phía trước. Với nhiều hầm chui trong phố, miệng hầm còn có vạch giảm tốc hoặc đèn tín hiệu ngay bên trong, nên giữ khoảng cách với xe trước lớn hơn trên đường thường.
Ánh sáng là vấn đề trung tâm. Mắt bạn cần thời gian thích nghi khi bước từ sáng vào tối, và trong thời gian đó mọi khoảng cách bạn ước lượng đều thiếu. Cách tự vệ tốt nhất là chấp nhận tốc độ thấp trong vài giây đầu, quan sát bằng rìa tầm mắt thay vì nhìn thẳng vào đèn xe ngược chiều. Nếu đèn xe của bạn đang ở chế độ chiếu xa, chuyển về chiếu gần trước khi vào hầm để không làm chói người đi ngược.
Trong hầm và ở miệng hầm ra
Bên trong hầm chui, giữ đúng làn, không chuyển làn, không băng qua giữa hai dòng xe để vượt. Hầm chui thường có độ dốc nhỏ và mặt đường ẩm do ngấm nước, hai yếu tố dễ khiến bạn cảm nhận phanh nhạy khác ngoài đường. Cách xử lý: bóp nhẹ nhàng hơn bình thường một nhịp, và luôn giữ khoảng cách gấp rưỡi so với ngoài đường.
Ở miệng hầm ra, tình huống ngược lại xảy ra: từ tối ra sáng, mắt bạn bị chói, và cùng lúc đó gió hoặc tiếng ồn thay đổi đột ngột làm nhiều người lúng túng. Giữ ga đều trong một hai giây, đừng vọt lên ngay khi thấy sáng. Nếu hầm ra thẳng vào đèn đỏ hoặc nút giao, việc bạn giữ tốc độ thấp trong khoảnh khắc chói mắt chính là khoảng đệm an toàn của mình.
Cẩn thận với xe thô sơ và người đi bộ trong hầm chui ngoại ô: nhiều hầm chui hẹp cho phép xe thô sơ đi cùng lòng đường, và trong ánh sáng yếu họ rất khó nhìn thấy. Quan sát kỹ trước khi vượt bất kỳ thứ gì trong hầm, và nếu không chắc, kiên nhẫn đi sau thêm vài chục mét.
Xử lý tình huống thường gặp
Tắc nghẽn trên cầu vượt: về số thấp, nhả tay côn và phanh nhẹ nhàng, giữ khoảng cách vừa đủ để bạn có thể dựng chân xuống bất cứ lúc nào. Trên dốc cầu vượt, khoảng cách giữa các xe khi tắc phải lớn hơn trên đường bằng, vì xe trước có thể trôi lại nhẹ khi nhả côn. Không chen lên vỉa hè hay lách qua giữa hai làn, đây vừa là hành vi nguy hiểm vừa là lỗi giao thông.
Xe chết máy trong hầm chui: bật đèn khẩn nếu xe còn điện, và nếu hầm ngắn, đẩy xe sát làn bên phải rồi ra khỏi hầm trước khi tìm cách sửa. Nếu hầm dài và xe không thể đẩy, đừng đứng phía sau xe giữa làn; hãy đứng sát lề phía trước xe, nơi xe sau nhìn thấy bạn sớm hơn. Đây là một trong những tình huống mà một chiếc áo phản quang trong cốp luôn chứng minh giá trị của nó.
Cầu vượt bị chặn hoặc đóng cửa do thời tiết: không tự ý đi ngược lên dốc một chiều; quay xe ở điểm cho phép và chọn đường thay thế. Nếu bạn thường xuyên đi qua các nút giao trên cao trong phố, hãy đọc thêm các bài trong nhóm kỹ năng lái nâng cao để xây dựng bộ kỹ năng đầy đủ cho môi trường đô thị dày đặc.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy đi cầu vượt có phải theo làn riêng không?
Ở nhiều nút giao trên cao trong các thành phố lớn, xe máy được phân làn riêng tách khỏi làn ô tô bằng dải phân cách, và bạn phải theo đúng làn đó. Khi đi qua cầu vượt không có phân làn riêng, hãy giữ bên phải theo hướng đi của mình và không băng làn giữa dốc. Quy tắc chung là quyết định làn trước khi lên dốc, không giữa dốc.
Vào hầm chui có cần bật đèn ban ngày không?
Có. Bật đèn trước miệng hầm kể cả khi trời sáng, vì mục đích chính là để xe phía sau và xe ngược chiều nhìn thấy bạn trong môi trường tối. Nếu xe của bạn không có chế độ đèn ngày, bật đèn chiếu gần. Thêm vào đó, giữ đèn chiếu gần thay vì chiếu xa suốt chặng trong hầm.
Trong hầm chui bị chói mắt phải làm sao?
Không bóp phanh gấp và không đổi làn. Giữ ga đều hoặc giảm nhẹ tốc độ, hạ mắt xuống nhìn vạch kẻ làn gần bánh trước, và đợi vài giây cho mắt thích nghi. Tránh nhìn thẳng vào đèn xe ngược chiều; dùng rìa tầm mắt để định vị hướng đi của mình.
Trên cầu vượt có được dừng đỗ không?
Không. Cầu vượt và hầm chui là đoạn đường không cho phép dừng đỗ, kể cả ven biên. Nếu xe gặp sự cố, cố gắng đưa xe ra khỏi công trình trước khi xử lý; trường hợp bất khả kháng thì bật đèn khẩn và dựng người ở vị trí an toàn sát lề, không đứng giữa làn.
Người mới đi xe nên tập qua cầu vượt thế nào?
Hãy tập vào giờ ít xe, đi đúng làn xe máy, giữ số thấp và không để tâm lý ép tốc độ của dòng xe phía sau. Nếu bạn đang đi xe thuê để làm quen với phố, việc chọn dòng xe nhẹ dễ điều khiển cũng giúp phần nào; tham khảo bảng giá thuê xe máy để so sánh các dòng xe trước khi đi thử.
Tóm lại
Qua cầu vượt và hầm chui bằng xe máy an toàn là kỹ năng của sự chuẩn bị sớm: chọn làn trước dốc, giữ số thấp và ga đều, bật đèn trước miệng hầm, giữ khoảng cách lớn hơn, và chấp nhận vài giây chậm khi mắt chưa thích nghi. Hai công trình này không nguy hiểm vì kết cấu, mà vì thói quen vội vàng của người điều khiển. Làm mọi thứ chậm hơn một nhịp, bạn đã loại bỏ phần lớn rủi ro. Nếu bạn cần tư vấn thêm về kỹ năng lái xe trong phố hoặc chọn dòng xe phù hợp, hãy liên hệ trực tiếp với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo.